SOYLULARIN RENGİ 1

Akdeniz medeniyetleri için tekstil boyama endüstrisi milattan önceki zamanlarla milattan sonra 7.yy kadar en popüler ekonomik kaynaklardan biri olmuştur. Bu iki boyanın imalatının reçetesinin kaybından yüzyıllar sonra ancak şimdi bu boyaların deniz salyangozlarından üretildiğini biliyoruz. Antik Roma’da, mor boyalı yün harmanı imparatorluk sembolüydü ve eski Yahudiler için bu renkler dini ve sosyal bir öneme sahiptiler. Mor boya kendi ağırlığının 10-20 katı altına eşdeğerdeydi. Mor boyanın yeniden keşfine dair ilk adım Fransız zoolog Henri Lacaze-Duthiers tarafından 1958 yılında Minorca adasına yapılan bir ekspedisyonda atılmıştır Fakir bir balıkçının gömleğini taşla ezilmiş deniz kabukları parçalarıyla (thais haemostoma) boyadığını fark etmiş. Boya ilk olarak sarı bir renk vermiş, güneş ışığında ortama hoş olmayan bir koku yayarak açık mor bir renk almış. Eskiler boya endüstrisi için taze salyangoz kullanmaları gerektiğini bilirdi. Bir dakikada bir salyangozdan elde edilen boya miktarından anlaşılan bir parça kumaşı boyamak için binlerce yaşayan salyangoza ihtiyaç duyulduğuydu. O kadar çok bir miktarı toplamak için ilk olarak salyangozları onları hasır sepetlere toplayıp yem olarak da kırık deniz minaresi ve salyangoz parçaları verdiler. Salyangozlar sepetlere alışınca burunlarını sepetin örgüsündeki küçük aralıklara sokuşturup oralara tutunup kalırlar ve sepetler sudan çıkarılsa dahi orada asılı kalırlardı. İncil mavisinin renginin sırrı ile ilgili ilk tartışmalara rağmen, mavi boyanın mor boya içerisine T.trunculus eklenmesiyle oluştuğunu keşfettik. Dikkatlice, doğrudan olmayan bir şekilde ısıtma ile, protein artıkların uzaklaştırılması ile, taze bezlerin eklenmesiyle( aktif enzim içeren) ve uygun hava ve ışığa maruz bırakılarak gerçek boya elde edilir. Glands of female rock murex give mainly dibromoindigo or royal purple , whereas male glands largely produce biblical blue. İkinci bir bileşen hayvan kaynaklı indigo- çivit olarak bilinir. Günümüzden 1700 yıl öncesine ait arciyolojik site alanında Suriye çöllerinin yakınında Palmyra mor boyalı tekstile kalıntılarının molekül 6,6 dibromoindigo içerdiği keşfedilmişti.Mor boya izleri Haifa yakınlarında Tel Siqmona’da çömlek kırıkları ve seramik gemiler üzerinde de bulundu ve gerçek kraliyet moru olarak tanımlandı.