Vì sao chiếc ché RỖNG đổi được cả đàn trâu?
Sử Bếp Việt
0:00 / 0:00
Vì sao chiếc ché RỖNG đổi được cả đàn trâu?
56 просмотров · 19 ч назад
Sử Bếp Việt
89 подписчиков
56 просмотров · 19 ч назад
Rượu cần Tây Nguyên không chỉ là men say. Vì sao một chiếc ché rỗng lại quý hơn cả đàn trâu, đổi được 4 con bò? Từ men lá của đại ngàn, truyền thuyết Yàng, tới cuốn Chúng tôi ăn rừng của Georges Condominas viết về làng Sar Luk năm 1957, và không gian văn hóa cồng chiêng được UNESCO công nhận năm 2005. Cùng Sử Bếp Việt lần theo lịch sử rượu cần và những chiếc ché định đoạt sang hèn.
⏱ Mốc thời gian
00:00 Ché rỗng đổi cả đàn trâu
00:34 Men rừng và truyền thuyết Yàng
02:19 Ché Ê Đê định đoạt sang hèn
04:02 Condominas và làng Sar Luk 1957
05:59 Cồng chiêng UNESCO, men lá mai một
07:55 Vì sao cái vỏ rỗng vô giá
📌 Lưu ý về độ xác thực
SỬ LIỆU:
Cuốn Chúng tôi ăn rừng của Georges Condominas ra đời năm 1957, ghi chép đời sống người Mnông Gar ở làng Sar Luk (Wikipedia, Persée).
Condominas sinh ở Hải Phòng và bắt đầu điền dã ở Sar Luk từ năm 1946 (Wikipedia).
Cuốn sách được nhà nhân học Claude Lévi-Strauss ngợi khen (Wikipedia FR).
Ngày 25 tháng 11 năm 2005 UNESCO công nhận Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên là kiệt tác di sản, năm 2008 vào danh sách đại diện, trải 5 tỉnh (Wikipedia, Thư viện pháp luật).
Người Ê Đê xếp ché theo hạng Tuk, Tang, Ba, Bô; ché tang dây thừng (tang Brăk) đổi được 4 con bò (scov.gov.vn).
Men rượu cần làm từ lá, vỏ, rễ cây rừng, ủ khoảng 100 ngày cho thơm ngon (Đắk Lắk, Tuổi Trẻ).
Nhiều buôn giữ nghề men lá, đưa rượu cần thành sản phẩm OCOP (Báo Đắk Lắk); lễ hội rượu cần bên hồ Lắk vẫn được tổ chức (Nông nghiệp hữu cơ).
TRUYỀN THUYẾT / GIAI THOẠI:
Truyền thuyết kể Yàng sai thần xuống dạy con người ủ men, làm rượu.
Nhiều buôn tin mỗi chiếc ché có một hồn riêng, ché mới phải làm lễ nhập nhà.
Người Ê Đê có câu có rượu cần mới biết được việc.
GIẢ THUYẾT:
Có giả thuyết rượu cần đi cùng nghề trồng lúa nương đã mấy trăm năm, chưa có tài liệu xác nhận.
Có ý kiến cho đây là lối làm rượu rất cổ của cư dân Đông Nam Á, trước cả rượu chưng cất, vẫn chưa được khẳng định.
Việc rượu Ba Na ngon nhất chỉ là ý kiến truyền miệng, chưa thống nhất.
📚 Nguồn tư liệu
https://vi.wikipedia.org/wiki/R%C6%B0...
https://scov.gov.vn/ban-sac-van-hoa/v...
https://en.wikipedia.org/wiki/Georges...
https://fr.wikipedia.org/wiki/Nous_av...
https://www.persee.fr/doc/pop_0032-46...
https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%C3%B...
https://thuvienphapluat.vn/hoi-dap-ph...
https://tuoitre.vn/tim-huong-men-xua-...
https://tienphong.vn/che-co-ruou-ngon...
https://baodaklak.vn/van-hoa-du-lich-...
https://nongnghiephuuco.vn/le-hoi-ruo...
💬 Bạn từng uống rượu cần chưa, và theo bạn, rượu cần ngon nhất là của người Ba Na, người Ê Đê, hay người Mường?
🔔 Đăng ký kênh Sử Bếp Việt để không bỏ lỡ tập tiếp theo.
🖼 Ảnh theo giấy phép Creative Commons
Cảnh 53: CC BY-SA 3.0 — Bùi Thụy Đào Nguyên · https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi...
Cảnh 53 (ảnh 2): CC BY-SA 3.0 — Bùi Thụy Đào Nguyên · https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi...
🎵 Nhạc: "Evening" Kevin MacLeod (incompetech.com), Licensed under Creative Commons: By Attribution 4.0 License http://creativecommons.org/licenses/b...
🖼 Hình ảnh: ảnh tư liệu sưu tầm dùng cho mục đích giáo dục và ảnh minh họa tạo bằng AI. Chủ sở hữu ảnh muốn ghi nguồn hoặc gỡ ảnh, vui lòng nhắn cho kênh.
🎙 Giọng đọc: AI.
#rượucần #TâyNguyên #SửBếpViệt #cồngchiêng #ÊĐê #lịchsửmónăn #đạingàn #hồLắk #lichsuvietnam #lichsuamthuc #amthucviet #subepviet