Bitwa o Bałtyk: jak Szwedzi przeszli przez morze pieszo i odebrali Danii jedną trzecią królestwa

Przez ponad czterysta lat każdy obcy statek płynący z Bałtyku na zachód zatrzymywał się pod zamkiem Kronborg i płacił królowi Danii. Wąska cieśnina Sund była bramą do całego morza – a Szwecja przez dwa stulecia walczyła o to, żeby zdobyć do niej klucz. Skąd wzięło się cło sundzkie i dlaczego jego twórca leży w Darłowie. Jak upadła unia kalmarska, jak okręt Mars przeleżał pięć wieków na dnie Bałtyku i dlaczego Szwedzi musieli wykupić własną twierdzę za milion talarów. Wazowie na tronach Polski i Szwecji, cła z portów pruskich, potop, zamarznięte Bełty zimą 1658 roku, oblężenie Kopenhagi i wyprawa Stefana Czarnieckiego, którą do dziś pamięta polski hymn. Rywalizacja Danii i Szwecji o panowanie nad Bałtykiem od unii kalmarskiej do wykupienia cła w 1857 roku, opowiedziana na animowanych mapach. Rozdziały: 0:00 Armia na lodzie · 1658 1:33 Cło sundzkie: brama Bałtyku 4:07 Eryk Pomorski i unia kalmarska 5:27 Krwawa łaźnia i Gustaw Waza 6:59 Inflanty i okręt Mars 8:50 Wazowie na dwóch tronach 9:54 Wojna kalmarska i okup za Älvsborg 11:26 Lutter, Stary Targ i cła pruskie 12:31 Torstenson i oko Chrystiana IV 14:32 Potop 16:02 Marsz przez zamarznięte Bełty 18:31 Oblężenie Kopenhagi i Czarniecki 21:18 Oliwa i Kopenhaga 1660 22:19 Wojna o Skanię 24:12 Wielka wojna północna 26:00 Śmierć Karola XII 26:55 Nystad: Bałtyk dla Rosji 27:38 Koniec cła sundzkiego 29:05 Most nad Sundem ŹRÓDŁA Wikipedia (ang.): „March Across the Belts”, „Dano-Swedish War (1657–1658)”, „Treaty of Roskilde”, „Sound Dues”, „Copenhagen Convention of 1857”, „Eric of Pomerania”, „Kronborg”, „Swedish warship Mars”, „Stockholm Bloodbath”, „Gustav I of Sweden”, „Northern Seven Years' War”, „Kalmar War”, „Älvsborg Ransom (1613)”, „Truce of Altmark”, „Torstenson War”, „Battle of Colberger Heide”, „Battle of Fehmarn (1644)”, „Battle of the Sound”, „Assault on Copenhagen (1659)”, „Invasion of Als (1658)”, „Treaty of Copenhagen (1660)”, „Treaty of Oliva”, „Battle of Lund”, „Battle of Køge Bay (1677)”, „Scanian War”, „Treaty of Frederiksborg”, „Treaty of Nystad”, „Charles XII of Sweden”, „Treaty of Kiel”, „Øresund Bridge”. Wikipedia (pol.): „Komisja Morska”, „Stefan Czarniecki”, „Mazurek Dąbrowskiego”. Den Store Danske (lex.dk): „Sundtolden”, „Øresundstraktaten”. Sound Toll Registers Online (Uniwersytet w Groningen, soundtoll.nl). Obrazy, grafiki i medale z domeny publicznej (Wikimedia Commons): Theodor Pixis, Pieter van Abeele, Erik Lernestål, Karel van Mander III, Pieter Isaacsz, Vilhelm Marstrand, Pieter Soutman, Jacob Hoefnagel, Lucas Cranach Starszy, Leon Kapliński, Johann Heinrich Wedekind, Gustaf Cederström, Michael van Haven, Balthasar Denner, Pieter van der Werff, Pierre Signac, Willem van de Velde Starszy, Frederik Christian Lund, Carl Neumann, Johann Philip Lemke, Georg Braun i Frans Hogenberg, Heerman Witmont, Johan Gustaf Sandberg, Hendrick Cornelisz Vroom, Pierre-Denis Martin, Theodoor van Thulden, Erik Dahlbergh, David Klöcker Ehrenstrahl; rękopis Józefa Wybickiego; fotografia nagrobka królowej Małgorzaty (J. T. Demitz). Dane map: Natural Earth; rzeźba terenu: Terrain Tiles (AWS Open Data, SRTM); granice historyczne: historical-basemaps (A. Ourednik), uzupełnione według traktatów pokojowych. Ilustracje, postacie i sceny są artystycznymi rekonstrukcjami.