Wirgiliusz Gryń: tragiczna historia aktora Domu...

Wirgiliusz Gryń – aktor, którego nazywano kolaborantem. Historia człowieka, który żałował, że został aktorem, i zmarł na planie serialu „Dom”. Wirgiliusz Gryń to jedna z najbardziej rozpoznawalnych twarzy polskiego kina lat sześćdziesiątych, siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, choć niewielu widzów pamięta jego nazwisko. Aktor drugiego planu, specjalista od ról milicjantów, oficerów, działaczy partyjnych i tak zwanych „dobrych komunistów”, wystąpił w blisko dziewięćdziesięciu filmach i serialach: „Dom”, „Chłopi”, „Potop”, „Kolumbowie”, „Jak rozpętałem II wojnę światową”, „Daleko od szosy”, „Klucznik”, „Pastorale heroica”, „Ballada o Januszku”. W tym odcinku opowiadamy pełną biografię Wirgiliusza Grynia: dzieciństwo w Mydlicach pod Dąbrową Górniczą, roboty przymusowe w Niemczech w wieku trzynastu lat, służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego i walki w Bieszczadach, późny debiut filmowy, lata w Teatrze imienia Jaracza w Łodzi, małżeństwo z młodszą o dwadzieścia jeden lat Elżbietą, a także najtrudniejszy rozdział – stan wojenny, bojkot aktorski, Narodową Radę Kultury i zarzuty o współpracę z władzami PRL. Wyjaśniamy, dlaczego środowisko aktorskie uważało Grynia za kolaboranta, dlaczego on sam w wywiadzie dla tygodnika „Film” przyznał, że żałuje wyboru zawodu, i jak wyglądała jego nagła śmierć na zawał serca 3 września 1986 roku w Warszawie podczas pracy nad drugą serią serialu „Dom”, gdzie grał Stanisława Jasińskiego. Opowiadamy też o niezwykłym epilogu: powrocie aktora na ekran dziesięć lat po śmierci dzięki niewykorzystanym scenom oraz o losach jego żony, Elżbiety Frister, późniejszej dyrektorki Instytutu Polskiego w Tel Awiwie. To opowieść o aktorach PRL, o zaszufladkowaniu, o cenie wyborów politycznych i o kulisach serialu „Dom” – dla wszystkich, którzy pamiętają polskie kino tamtych lat i chcą poznać prawdziwe życie ludzi znanych z ekranu. Materiał powstał na podstawie archiwalnych wywiadów z Wirgiliuszem Gryniem publikowanych w tygodniku „Film” i „Ekranie”, bazy FilmPolski prowadzonej przez Szkołę Filmową w Łodzi, encyklopedii teatru polskiego Instytutu Teatralnego, materiałów Teatru imienia Stefana Jaracza w Łodzi, publikacji Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego, archiwum Telewizji Polskiej dotyczącego serialu „Dom”, wspomnień Romana Fristera oraz opracowań historycznych o bojkocie aktorskim w stanie wojennym i Narodowej Radzie Kultury.