Fatih İstanbul’u Aldı — Bir Gün Sonra Sadrazamını Zindana Attı

Fatih İstanbul’u Aldı — Bir Gün Sonra Sadrazamını Zindana Attı    • Fatih İstanbul’u Aldı — Bir Gün Sonra Sadr...   29 Mayıs 1453’te İstanbul fethedildi. Fakat Fatih Sultan Mehmed’in en büyük zaferinin hemen ardından Osmanlı sarayında çok daha sessiz ve tehlikeli bir hesaplaşma başladı. Fetih sırasında ihtiyatı savunan güçlü Sadrazam Çandarlı Halil Paşa, 30 Mayıs 1453’te görevden alındı ve oğullarıyla birlikte tutuklandı. Yaklaşık kırk gün sonra idam edildi. Peki Çandarlı Halil Paşa gerçekten Bizans’tan para alan bir hain miydi? Yoksa Konstantinopolis kuşatmasının Osmanlı Devleti’ni Avrupa müdahalesine, yeniçeri huzursuzluğuna ve askerî bir felakete sürüklemesinden korkan tecrübeli bir devlet adamı mıydı? Bu belgeselde Fatih Sultan Mehmed ile Çandarlı Halil Paşa arasındaki çatışmanın köklerine iniyoruz: II. Mehmed’in çocuk yaşta ilk saltanatı, II. Murad’ın yeniden tahta dönüşü, 1446 Buçuktepe Vakası, Zağanos Paşa’nın yükselişi, Rumeli Hisarı hazırlıkları, 1453 Konstantinopolis kuşatması, 20 Nisan’daki dört geminin Haliç’e girişi, Osmanlı gemilerinin karadan yürütülmesi ve fetihten sonraki tutuklama kararı. Tarihî kaynaklar, Çandarlı’nın kuşatma sırasında anlaşma ve ihtiyat siyasetini savunduğunu; fetihten bir gün sonra görevden alınarak çocuklarıyla beraber tutuklandığını ve yaklaşık kırk gün sonra idam edildiğini kaydeder. Bizans’tan rüşvet aldığı iddiası ise kesin biçimde kanıtlanmış bir hüküm olarak değil, kaynaklarda tartışmalı bir suçlama ve söylenti olarak yer alır. Bu hikâye yalnızca bir sadrazamın ölümü değildir. Çandarlı Halil Paşa’nın tasfiyesi, eski güçlü Türk devlet ailelerinin saray üzerindeki bağımsız etkisinin kırılması ve yönetimin doğrudan Fatih Sultan Mehmed’e bağlı yeni kadroların elinde merkezileşmesi bakımından Osmanlı tarihinde bir dönüm noktasıdır. Çandarlı Halil Paşa hain miydi, yoksa yaklaşan tehlikeleri doğru gören fakat Fatih’in karşısında duran son büyük devlet adamı mıydı? Görüşünüzü yorumlarda yazın. Tahtın arkasında ve toprağın altında kalmış gerçek tarih hikâyeleri için TAHT VE TOPRAK’a abone olun. 29 Mayıs 1453 fethinden sonra II. Mehmed’in 30 Mayıs’ta Çandarlı’yı görevden alıp çocuklarıyla birlikte tutuklattığını; çocuklarının daha sonra serbest bırakıldığını ve Çandarlı’nın yaklaşık kırk gün sonra idam edildiğini belirtir. Rüşvet söylentilerinin ve Mehmed’in eski husumetinin süreçteki yerini de aktarır. II. Murad’ın ölümünden sonra Çandarlı’nın Manisa’daki Mehmed’e gizli mektup gönderdiğini, yeniçeri huzursuzluğunu kendi itibarı sayesinde yatıştırdığını ve genç padişahın Çandarlı’nın gücünü kırma düşüncesinin erken dönemde oluştuğunu gösterir. 1446’daki ilk büyük yeniçeri ayaklanmasının II. Mehmed’in ilk saltanatının sona ermesindeki rolünü açıklar; olayın Çandarlı tarafından genç padişahı tahttan uzaklaştırmak amacıyla tertiplendiğine dair kuvvetli deliller bulunduğunu belirtir. 20 Nisan 1453’te üç Ceneviz ve bir Bizans gemisinin Osmanlı donanmasını aşarak Haliç’e girdiğini ve bu başarısızlığın Osmanlı deniz komutanlığı açısından önemini doğrular. Haliç girişindeki zincirin Bizans’a yardım getiren gemiler için açıldığını; Osmanlı kadırgalarının 21 Nisan gecesi Galata sırtlarından Haliç’e indirilmesiyle zincirin askerî işlevinin kırıldığını aktarır. Çandarlı Halil Paşa’nın 1453’te tutuklanıp idam edilmesinden sonra vezirlik kurumunda büyük bir değişim yaşandığını; eski güçlü ailelerin yerine padişaha bağlı kul kökenli asker ve yöneticilerin öne çıktığını açıklar. II. Mehmed’in İstanbul’u 29 Mayıs 1453’te fethettiğini; askerî hazırlıkların padişahın yakın ekibi Zağanos, Şehâbeddin ve Saruca paşalar tarafından yürütüldüğünü ve Çandarlı’nın diplomatik rolünü sürdürdüğünü aktarır. #FatihSultanMehmed #ÇandarlıHalilPaşa #İstanbulunFethi #OsmanlıTarihi #1453 #Konstantinopolis #Fatih #Osmanlı #Bizans #TarihBelgeseli #TahtVeToprak