Sikorski rzucił wyzwanie Stalinowi. Jego samolot spadł 16 sekund po starcie

Premier i Naczelny Wódz, który jako jedyny nie zgodził się milczeć o Katyniu. Na „Sztabie” opowiadamy historię II wojny światowej z polskiej strony – jeśli jest Ci bliska, zasubskrybuj kanał. 4 lipca 1943 roku, Gibraltar. Samolot generała Władysława Sikorskiego spada do morza szesnaście sekund po starcie. Z siedemnastu osób na pokładzie przeżywa tylko czeski pilot. Brytyjska komisja, polskie śledztwa, ekshumacja w 2008 roku – a odpowiedzi na najważniejsze pytanie wciąż nie ma. Film cofa się od tej nocy krok po kroku: siedemdziesiąt dni od zerwania stosunków przez Moskwę, rozmowa na Kremlu w grudniu 1941 roku, wyprowadzenie armii Andersa ze Związku Radzieckiego, upadek Francji w 1940 roku, bitwa nad Wkrą w 1920 roku i początki w Legionach. Każdy etap na animowanych mapach. 0:00 Noc nad Gibraltarem 4:05 Szesnaście sekund 7:22 Szesnaście godzin 13:51 Siedemdziesiąt dni 21:17 Dwa lata 28:48 Cztery lata 35:19 Dwadzieścia trzy lata 39:52 Dwadzieścia dziewięć lat 44:02 Siedemdziesiąt lat Źródła Źródła informacji: raport brytyjskiej komisji śledczej w sprawie katastrofy Liberatora AL523 (lipiec 1943); komunikaty i postanowienie Instytutu Pamięci Narodowej w sprawie katastrofy gibraltarskiej (2008–2013); Foreign Relations of the United States 1943, t. III; Hansard, Izba Gmin, 6 lipca 1943; W. Anders, „Bez ostatniego rozdziału”; E. Raczyński, „W sojuszniczym Londynie”; J. Ciechanowski, „Defeat in Victory”; J. Zięborak, „Studium katastrofy Liberatora AL523” (2012); M. Różycki, „Lotnictwo” (2016); prace J. Tebinki. Zdjęcia na licencji CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons): Scotch Mist – zdjęcia do książki „The Grodyński Brigade”. Zdjęcia w domenie publicznej: brytyjscy fotografowie wojskowi (Army Film and Photographic Unit, War Office, RAF), zbiory IWM (wygasły Crown Copyright); fotografie rządu USA (Office of War Information, US Army Air Forces); Narodowe Archiwum Cyfrowe, Nationaal Archief, Wikimedia Commons. Kroniki filmowe (domena publiczna, zbiory NARA / archive.org): United News (1942). Mapy: opracowanie własne na podstawie danych wysokościowych (Mapzen Terrain Tiles / SRTM), Natural Earth oraz linii brzegowej i rzek z OpenStreetMap (© autorzy OpenStreetMap, ODbL).