TYMIŃSKI: Milioner z Kanady i sensacja wyborów! Jak outsider niemal został prezydentem Polski?

Stanisław Tymiński i czarna teczka: jak człowiek znikąd pokonał Lecha Wałęsę w czterech województwach i wszedł do drugiej tury wyborów prezydenckich w 1990 roku. To historia pierwszych w dziejach Polski powszechnych wyborów prezydenta, kampanii, która w osiem tygodni postawiła państwo na krawędzi, i przedmiotu, którego zawartości nikt nigdy publicznie nie pokazał. Pół roku przed wyborami Tymiński mieszkał w Iquitos, w sercu peruwiańskiej Amazonii. Wcześniej prowadził firmę w Kanadzie, a w Polsce nie było go od dwudziestu jeden lat. Mimo to w pierwszej turze wyborów prezydenckich 1990 zdobył prawie cztery miliony głosów, wyprzedził premiera Tadeusza Mazowieckiego i doprowadził do dymisji pierwszego niekomunistycznego rządu w bloku wschodnim. Opowiadamy, kim naprawdę był, kto na niego głosował i dlaczego obraz starego robotnika z huty jako typowego wyborcy Tymińskiego jest mitem. W materiale znajdziesz tło transformacji ustrojowej, czyli plan Balcerowicza, wojnę na górze i historię słów o grubej linii, zapamiętanych jako gruba kreska. Jest tu konferencja prasowa z pierwszego grudnia, na której pojawiła się czarna teczka Tymińskiego, i pusty fotel w studiu Telewizji Polskiej drugiego grudnia. Jest druga tura dziewiątego grudnia 1990 roku, wyniki Wałęsy i Tymińskiego oraz to, co działo się z elektoratem między turami. Dalej upadek Partii X, nieudana próba startu w 1995 roku i dalsze losy Mazowieckiego i Wałęsy. Na koniec pytanie, które nie zestarzało się do dziś: dlaczego miliony ludzi były gotowe uwierzyć w cokolwiek, byle było wymierzone w tych na górze. Materiał opiera się na źródłach, które każdy może sprawdzić samodzielnie. Są to obwieszczenia Państwowej Komisji Wyborczej o wynikach głosowania z listopada i grudnia 1990 roku, opublikowane w Monitorze Polskim, oraz badania i sondaże Ośrodka Badania Opinii Publicznej i CBOS z okresu kampanii. Korzystałem też z archiwalnych nagrań Telewizji Polskiej i ówczesnej prasy, zwłaszcza Gazety Wyborczej i Rzeczpospolitej, oraz ze stenogramu exposé Tadeusza Mazowieckiego z dwunastego września 1989 roku z archiwum Sejmu. Pozostałe źródła to książka Stanisława Tymińskiego „Święte psy”, jego późniejsze wywiady prasowe i telewizyjne, raporty Mazowieckiego jako specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. praw człowieka w byłej Jugosławii oraz opracowania historyczne, w tym „Historia polityczna Polski 1989–2015” Antoniego Dudka i „Pół wieku dziejów Polski” Andrzeja Paczkowskiego.