खळखळून हसवणारे भारुड ! चालू कार्यक्रमात लावले चक्क लग्न ! जुगलबंदी भारुड, मच्छिंद्र शिंगाडे आणि टीम

महाराष्ट्राच्या समृद्ध लोककला आणि संतपरंपरेमध्ये ‘भारुड’ या लोककलाप्रकाराला अत्यंत महत्त्वाचे स्थान आहे. भारुड हे केवळ मनोरंजनाचे साधन नसून त्यातून समाजप्रबोधन, अध्यात्म, नैतिक मूल्ये, सामाजिक विसंगती आणि मानवी जीवनातील विविध पैलू प्रभावीपणे मांडले जातात. विनोद, उपरोध, नाट्य, संगीत आणि अध्यात्म यांचा सुंदर संगम म्हणजे भारुड होय. ग्रामीण महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जीवनात भारुडाने अनेक शतकांपासून महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. भारुडाची उत्पत्ती आणि संतपरंपरा भारुडाचा विकास महाराष्ट्रातील संतपरंपरेशी जवळून जोडलेला आहे. विशेषतः संत एकनाथ महाराज हे भारुडाच्या परंपरेतील सर्वात महत्त्वाचे नाव मानले जाते. संत एकनाथांनी आपल्या भारुडांमधून सामान्य माणसाला समजेल अशा सोप्या भाषेत अध्यात्म आणि जीवनमूल्यांचा संदेश दिला. त्या काळातील समाजामध्ये जातिभेद, अंधश्रद्धा, व्यसनाधीनता, अहंकार, दांभिकपणा आणि सामाजिक विषमता यांसारख्या अनेक समस्या होत्या. या विषयांवर थेट उपदेश करण्याऐवजी संत एकनाथांनी विनोद, उपरोध आणि नाट्यमय पात्रांच्या माध्यमातून भाष्य केले. त्यामुळे त्यांचे संदेश सामान्य लोकांपर्यंत सहज पोहोचले. भारुडाचे स्वरूप भारुड हे प्रामुख्याने गायन, अभिनय, संवाद आणि विनोद यांच्या माध्यमातून सादर केले जाते. भारुड सादर करणारा कलाकार एखाद्या विशिष्ट व्यक्तिरेखेचा वेश धारण करतो आणि त्या पात्राच्या माध्यमातून सामाजिक किंवा आध्यात्मिक विषय मांडतो. भारुडातील पात्रांमध्ये भिक्षुक, वासुदेव, गोंधळी, डोंबारी, फकीर, ज्योतिषी, महार, मांग, कोल्हाटी, शेतकरी, व्यापारी, सासू-सून, नवरा-बायको अशा विविध सामाजिक स्तरांतील व्यक्तिरेखा आढळतात. या पात्रांच्या बोलण्यातून आणि कृतीतून समाजातील वास्तवाचे दर्शन घडते. भारुडाची खासियत म्हणजे गंभीर विषय हास्य-विनोदाच्या माध्यमातून मांडण्याची पद्धत. प्रेक्षक हसत असतानाच त्यांना एखादा सामाजिक किंवा आध्यात्मिक विचारही समजतो. त्यामुळे भारुड हे मनोरंजन आणि प्रबोधन यांचा प्रभावी संगम ठरते. भारुडातील सामाजिक प्रबोधन भारुडाचा सर्वात महत्त्वाचा गुण म्हणजे त्यातील समाजप्रबोधन. संतांनी समाजातील चुकीच्या प्रथा आणि प्रवृत्तींवर भारुडातून टीका केली. अंधश्रद्धा, व्यसन, लोभ, अहंकार, जातिभेद, दांभिक धार्मिकता आणि अज्ञान यांवर विनोदी पद्धतीने भाष्य करण्यात आले. भारुडातील भाषा साधी, बोलीभाषेच्या जवळची आणि लोकांना सहज समजणारी असल्यामुळे त्याचा प्रभाव मोठा होता. अशिक्षित किंवा कमी शिक्षण घेतलेल्या लोकांपर्यंतही विचार पोहोचवण्याचे प्रभावी माध्यम म्हणून भारुडाचा उपयोग झाला. भारुड आणि अध्यात्म भारुडामध्ये सामाजिक संदेशाबरोबरच अध्यात्मिक विचारांनाही महत्त्वाचे स्थान आहे. मानवी जीवनाचे खरे स्वरूप काय आहे, अहंकार आणि मोहापासून माणसाने कसे दूर राहावे, ईश्वरभक्तीचे महत्त्व काय आहे, सदाचार का आवश्यक आहे, अशा अनेक प्रश्नांवर भारुडातून भाष्य केले जाते. मात्र अध्यात्माचा संदेश देताना भारुडकार क्लिष्ट तत्त्वज्ञान किंवा कठीण संस्कृत भाषा वापरत नाहीत. दैनंदिन जीवनातील उदाहरणे, विनोद आणि प्रसंग यांच्या माध्यमातून ते तत्त्वज्ञान सामान्य माणसाला समजावून सांगतात. हीच भारुडाची मोठी ताकद आहे. भारुडातील संगीत आणि अभिनय भारुड हे केवळ कविता किंवा गाणे नाही. त्यामध्ये संगीत, ताल, अभिनय, संवाद आणि वेशभूषा यांचा एकत्रित वापर केला जातो. पारंपरिक भारुड सादरीकरणामध्ये टाळ, मृदंग, ढोलकी, तुणतुणे, चिपळ्या यांसारख्या वाद्यांचा वापर केला जातो. कलाकार पात्रानुसार आवाज, हावभाव, चालण्याची पद्धत आणि बोलण्याची शैली बदलतो. त्यामुळे भारुडाचे सादरीकरण नाट्यपूर्ण आणि जिवंत होते. प्रेक्षकांशी थेट संवाद साधणे हीदेखील भारुडाच्या सादरीकरणाची महत्त्वाची वैशिष्ट्ये आहेत. चांगल्या व्हिडीओ आणि ऑडीओसाठी लिंक 👇🏻 Camera :- https://amzn.to/4lVqaSG Lense :- https://amzn.to/3Sp2vfS Mixer Cable :- https://amzn.to/43hMped DSLR Tripod :- https://amzn.to/43kWVBm Mobile Tripod :- https://amzn.to/42LK4bh Studio Speaker :- https://amzn.to/4jDsts0 Camera Bag :- https://amzn.to/4kbxloj Mobile :- https://amzn.to/435YiCX Laptop :- https://amzn.to/3ERBjmY Desktop :- https://amzn.to/3Z6H9Yl Wireless Microphone :- https://amzn.to/4kcz5h3 किर्तनकार / गायनाचार्य तसेच इतर कलाकार मंडळीच्या संपर्कासाठी http://marathitadka.com या वेबसाईट ला भेट द्या. All rights reserved - Ⓒ Marathi Tadka Please Like, Share and Subscribe - Marathi Tadka ☛ You tube :    / marathitadkaofficial   ☛ Facebook :   / marathitadkaofficial   ☛ Instagram :   / marathitadka_official   ☛ Twitter :   / marathitadkaa   ☛ Website : http://marathitadka.com/ ☛ Write us : marathitadkateam@gmail.com ☛ फक्त कीर्तनाच्या शुटींग करिता किंवा प्रोमोशन साठी Marathi Tadka Whatsapp : 8100007744 Thank You!!