Kopalnia węgla Handlova.SK - historia zagłębia górniczego Górnej Nitry - skansen górniczy

W Zagłębiu Węglowym Górnej Nitry wydobywano węgiel brunatny (słow. hnedé uhlie) oraz lignit, charakteryzujące się niższą wartością opałową niż węgiel kamienny. Cały rejon, ze względu na uwarunkowania geologiczne, opierał się na unikalnej w skali Europy głębinowej (podziemnej) metodzie wydobycia węgla brunatnego, a nie na klasycznych kopalniach odkrywkowych Przez dziesięciolecia, pod szyldem państwowego zjednoczenia, a od 1996 roku w ramach największej słowackiej spółki wydobywczej Hornonitrianske bane Prievidza (HBP), w skład zagłębia wchodziły trzy kluczowe kopalnie (słow. Baňa): Kopalnia Handlová Najstarsza przemysłowa kopalnia węgla brunatnego na Słowacji, założona oficjalnie 1 lipca 1909 roku. Kolebka i symbol całego słowackiego górnictwa węglowego. Wydobywano tu głównie wysokiej jakości węgiel brunatny ze złóż Kotliny Handlowskiej. Kopalnia Nováky  Największa, najbardziej wydajna i kluczowa kopalnia w całym zagłębiu. Jej uruchomienie nastąpiło w czasie II wojny światowej (1940 r.) Wydobywano tu potężne ilości węgla brunatnego oraz lignitu o wysokim stopniu zasiarczenia. Całość urobku była transportowana bezpośrednio (taśmociągami oraz koleją) do sąsiadującej z kopalnią Elektrowni Nováky (ENO) w celu produkcji energii elektrycznej i ciepła. Kopalnia Cigeľ  Zlokalizowana w pobliżu Prievidzy, uruchomiona w 1962 roku. Przez lata wyróżniała się wysokim poziomem mechanizacji robót podziemnych. Wydobywano tu węgiel brunatny przeznaczony na cele energetyczne oraz dla odbiorców komercyjnych (opał domowy). V Hornonitrianskom uhoľnom revíri sa ťažilo hnedé uhlie a lignit; obe tieto suroviny sa vyznačujú nižšou výhrevnosťou než čierne uhlie. Vzhľadom na geologické podmienky sa v celom regióne pri ťažbe hnedého uhlia uplatňovala metóda hlbinnej (podzemnej) ťažby – postup v Európe ojedinelý –, a nie bežná povrchová ťažba, aká sa využívala v iných oblastiach. Po celé desaťročia – najprv v rámci štátneho podniku a od roku 1996 ako súčasť najväčšej slovenskej ťažobnej spoločnosti Hornonitrianske bane Prievidza (HBP) – tvorili revír tri kľúčové bane: Baňa Handlová Najstaršia priemyselná baňa na hnedé uhlie na Slovensku, oficiálne založená 1. júla 1909. Bola kolískou a symbolom celého slovenského uhoľného priemyslu. Ťažilo sa tu vysokokvalitné hnedé uhlie zo zásob Handlovskej panvy. Baňa Nováky Najväčšia, najvýkonnejšia a najvýznamnejšia baňa v celom revíri. Svoju činnosť začala počas druhej svetovej vojny (v roku 1940). Ťažilo sa tu veľké množstvo hnedého uhlia a lignitu s vysokým obsahom síry. Celá vyťažená produkcia sa prepravovala priamo – pomocou dopravníkových pásov a železnice – do susednej Elektrárne Nováky (ENO) na výrobu elektriny a tepla. Baňa Cigeľ Nachádzala sa neďaleko Prievidze a do prevádzky bola uvedená v roku 1962. Dlhé roky vynikala vysokou mierou mechanizácie podzemných prác. Lignit sa tu ťažil na energetické účely a pre komerčných odberateľov (ako palivo na vykurovanie domácností).