Agar sen miloddan avvalgi 530-yilda massaget bo'lganingda | To'maris va Kir

Miloddan avvalgi 530-yil. Daryoning narigi qirg'og'ida dunyodagi eng katta qo'shin turibdi: Eron shohi Kir Lidiya va Bobilni olgan, uni hali hech kim to'xtata olmagan. Bu qirg'oqda esa sen, 17 yoshli massaget yigiti. Sizni malika To'maris boshqaradi. Bu videoda Gerodot yozib qoldirgan voqeani oddiy massaget yigitining ko'zi bilan ko'rasan: Kaspiyning sharqidagi dasht va Araks daryosi, Kirning sovchilari va To'marisning rad javobi, Krezning sharobli tuzog'i, Sparganisning taqdiri, To'marisning qasami va o'sha zamonning eng shiddatli jangi. Oxirida bugungi kunga qaytamiz: Xorazm va Qoraqalpog'iston, arxeologlar topgan bronza o'q uchlari, Behistun qoyasidagi Skunxa va Amudaryo xazinasi. Bo'limlar 0:00 Mil. av. 530-yil 0:52 Sening yurting 2:28 Sovchilar 3:15 Daryo bo'yida 4:35 Tuzoq 6:17 Qasam 7:31 Jang 8:20 Kirning o'limi: manbalar nima deydi 8:47 Uyga qaytish 9:15 Bugun 10:22 Kanalni qo'llab-quvvatlash 10:34 Izohlaringiz Kanalni qo'llab-quvvatlash (donat): taps.uz/agarsenuz Manbalar Gerodot, «Tarix», 1-kitob, 201–216-boblar: massagetlar, To'maris va Kirning so'nggi yurishi Ksenofont, «Kiropediya», 8-kitob: Kir o'limining boshqa varianti O'zbekiston tarixi darsligi: Sparganis (Gerodotda Spargapis) haqidagi bayon Encyclopaedia Iranica: «Massagetae» Behistun bo'rtmasi va yozuvi (mil. av. 519-yil): saklar sardori Skunxa Britaniya muzeyi: Amudaryo xazinasi Sirdaryo deltasidagi Tagisken va Uyg'arak qo'rg'onlari bo'yicha arxeologik tadqiqotlar Videodagi faktlar Massagetlar va To'maris haqidagi batafsil hikoya faqat Gerodotda bor. Gerodot "Araks" deb atagan daryoni olimlar Amudaryo yoki Sirdaryo deb hisoblaydi. Massagetlar temir va kumush ishlatmagan: o'q, nayza va bolta bronzadan, kamar va bosh kiyim oltindan bo'lgan. Kir Lidiyani (mil. av. 547/546) va Bobilni (539) olgan, Sirdaryo yaqinida Kiropol qal'a-shahrini qurdirgan. Sparganisning o'limi o'zbek tarix darsliklaridagi bayon bo'yicha berildi. Gerodotda To'marisning xabari Sparganis tirikligida yuborilgan. Kirning o'limi haqida manbalar turlicha yozgan: Gerodot uni massagetlar bilan jangda halok bo'lgan deydi, Ksenofont esa yurtida keksayib vafot etgan deydi. Kirning maqbarasi Eronning Pasargad shahrida. Mil. av. 519-yilda Doro I uchli qalpoqli saklar sardori Skunxani yengdi. Behistun bo'rtmasida u asirlar qatorida oxirgi. "Amudaryo xazinasi" 1877-yilda topilgan, bugun Londondagi Britaniya muzeyida saqlanadi. Qahramon, uning oilasi va do'sti to'qima obrazlar. Sen-chi? Agar To'marisning lashkarida bo'lganingda, o'sha kechasi qadahni olarmiding? Javobingni izohda yoz! Video sun'iy intellekt vositalari yordamida tayyorlangan. #tarix #massagetlar #agarsen