We protesteren meer dan ooit, waarom verandert er niets? | Anton Jäger

Support onze journalistiek, abonneer je op ons YouTube-kanaal ►    / @tegenlicht   Kijk ook de vorige Tegenlicht-aflevering 'Let them eat AI-slop!' ►    • Waarom jij straks het hulpje van AI bent (...   Het tijdperk van hyperpolitiek Nog nooit werd er zoveel geprotesteerd als in het voorbije decennium, maar de partijen en vakbonden die al die woede ooit konden omzetten in beleid, zijn verdwenen. Wat rest is spektakel: het politieke equivalent van de flashmob, opgetrommeld via X of Telegram, die oplaait en weer uiteenvalt. Er zijn legio voorbeelden te vinden: van Black Lives Matter tot Gele Hesjes, van Occupy tot de Malieveldrellen. Zowel links als rechts kampt met dezelfde kater. Politicoloog Anton Jäger heeft hier een woord voor bedacht: hyperpolitiek. Om te snappen hoe we in deze hyperpolitieke kater terecht zijn gekomen, neemt Jäger ons terug naar de twintigste eeuw. Eerst naar de massapolitiek van trouwe partijleden en machtige vakbonden. Daarna naar de post-politiek van de jaren negentig: toen politiek iets voor de technocraten werd, ideologie werd afgeschud en toen niemand nog ergens lid van wilde zijn. En uiteindelijk liggen de wortels van onze huidige hyperpolitiek in het jaar 2008, het jaar van de wereldwijde financiële crisis, én van de razendsnelle opkomst van de iPhone. Zo kwamen we uit in het tijdperk van de hyperpolitiek: overal in het westen lijden samenlevingen aan hoge politieke koortsen zonder de partijen en instituties om die uit te zweten. Want een betoging tot stand gekomen als een flashmob via Telegram is iets fundamenteel anders dan een massabetoging georganiseerd door een partij. Volgens Jäger komt die oude vorm van politiek niet meer terug, want: ‘Je kunt geen dinosaurus klonen.’ Nederland was in het ontstaan van die hyperpolitiek overigens absoluut geen toeschouwer, zegt Jäger, maar pionier. Wij liepen voorop in deze nieuwe, hitsige cyclus van eendagsvlieg-partijen en digitale protestgolven. Waar zal dit naartoe gaan? Volgens Jäger zal het leiden tot meer wrijving, meer polarisering, mogelijk zelfs meer geweld. Maar misschien, zegt hij, zien we ook een terugkeer van iets dat we kwijt waren: het gevoel dat je als simpele burger zelf iets teweeg kan brengen. Over Anton Jäger Anton Jäger is politicoloog, auteur, en docent aan de universiteit van Oxford. Met zijn werk focust hij zich op maatschappelijke bewegingen en politieke stromingen. Het huidige maatschappelijke tijdperk dat bol staat van politieke onvrede en massaprotesten definieert Jäger als hyperpolitiek. Credits Regie: Arnout Arens Research: Tara Vierbergen Camera: Pim Hawinkels Geluid: Mark Witte Editor: Jouke Dubel Producer: Britt Bennink Productie-assistent: Bente Heydelberg Grading: Gerhard van der Beek Audionabewerking: Mark Meewis Beeldredacteur: Paula Witkamp Voice Over: Atze de Vrieze Vormgeving: Fien Leeflang Relay: Ezra van de Looverbosch Eindredacteur: Julia Veldman Meer verhalen? Volg ons hier: Website: https://tegenlicht.vpro.nl/ Instagram:   / vpro.tegenlicht   Threads: https://www.threads.com/@vpro.tegenlicht TikTok:   / vprotegenlicht   LinkedIn:   / dashboard   Bluesky: https://bsky.app/profile/vprotegenlic... Meet-ups: https://www.vpro.nl/evenementen Kijkwijzer: 6, geweld, angst, grof taalgebruik Archief Omroep Gelderland Extinction Rebellion Matt Sezer PowNews NOS Reuters AP Archive AT5 The 4K Guy Pond5 BlackSheep OOG Groningen Tweede Kamer Fratelli d'Italia Apple OccupyTVNY Ongehoord Nieuws Omroep West