រឿង ភូរិទត្ត ភាគបញ្ចប់ ( Bhūridatta Jātaka End )

រឿង ភូរិទត្ត ភាគបញ្ចប់ ( Bhūridatta Jātaka End ) -------------------- រឿង ភូរិទត្ត ភាគបញ្ចប់ ( Bhūridatta Jātaka End ) គឺជាជាតកទី៦ ក្នុង មហានិបាតជាតក (ទសជាតក) ដែលពោធិសត្វបានកើតជា នាគរាជ ភូរិទត្ត ដើម្បីបំពេញបារមី ជាពិសេស សីលបារមី និង ខន្តិបារមី។ សេចក្ដីសង្ខេបរឿង នៅសម័យមួយ ពោធិសត្វបានកើតជា នាគរាជឈ្មោះ ភូរិទត្ត ជាបុត្ររបស់នាគរាជ ធតរដ្ឋ និងនាង សមុទ្ទជា។ ទោះរស់នៅក្នុងវាំងនាគដ៏សម្បូរបែបក៏ដោយ ភូរិទត្តយល់ថា ភពនាគមិនមែនជាទីបញ្ចប់នៃទុក្ខទេ ហើយប្រាថ្នាចង់កើតជាមនុស្ស ដើម្បីបំពេញបារមីឲ្យបានពេញលេញ។ ដូច្នេះ រៀងរាល់ថ្ងៃឧបោសថ (ថ្ងៃសីល) ភូរិទត្តតែងឡើងមកលើភពមនុស្ស ហើយដេកព័ទ្ធខ្លួនលើពំនូកកណ្ដៀរ រក្សាឧបោសថសីល ដោយប្តេជ្ញាថា៖ «បើអ្នកណាត្រូវការសាច់ ឈាម ឬស្បែករបស់យើង សូមយកចុះ យើងនឹងមិនខឹង មិនតបតឡើយ»។ អាឡម្ពាយន៍ចាប់នាគ មានព្រានចាប់នាគម្នាក់ឈ្មោះ អាឡម្ពាយន៍ (Alambāyana) បានដឹងថា ភូរិទត្តកំពុងរក្សាសីល។ គាត់បានប្រើមន្តអាគមចាប់ភូរិទត្ត ហើយធ្វើទារុណកម្ម ឲ្យនាគបញ្ចេញឫទ្ធិ ដើម្បីយកទៅសម្តែងរកប្រាក់នៅតាមទីក្រុង។ ទោះត្រូវទារុណកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ភូរិទត្តក៏ មិនប្រើឫទ្ធិ មិនខឹង មិនសម្លាប់អ្នកចាប់ ព្រោះខ្លាចបំពានសីលដែលខ្លួនបានសន្យា។ ការជួយសង្គ្រោះ បងប្អូនរបស់ភូរិទត្តបានដឹងដំណឹង ហើយចេញស្វែងរក។ ចុងក្រោយ ប្អូនប្រុសរបស់ភូរិទត្តបានរកឃើញ ហើយបានប្រើប្រាជ្ញា និងកម្លាំង ដើម្បីរំដោះភូរិទត្តចេញពីអាឡម្ពាយន៍។ បន្ទាប់ពីត្រូវបានជួយសង្គ្រោះ ភូរិទត្តមិនបានសងសឹកអាឡម្ពាយន៍ឡើយ ប៉ុន្តែបានអភ័យទោស និងបន្តប្រតិបត្តិធម៌។ គុណធម៌សំខាន់ៗ រឿងនេះបង្ហាញពីគុណធម៌ជាច្រើន៖ • សីលបារមី – រក្សាសីលយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ទោះប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ក៏មិនបំពាន។ • ខន្តិបារមី – អត់ធ្មត់ចំពោះការឈឺចាប់ និងការបៀតបៀន។ • មេត្តា – មិនសងសឹកអ្នកដែលធ្វើបាបខ្លួន។ • សច្ចបារមី – ស្មោះត្រង់ចំពោះពាក្យសច្ចាដែលបានប្តេជ្ញា។ អត្ថន័យអប់រំ រឿងភូរិទត្តបង្រៀនថា៖ • អ្នកមានសីលពិតប្រាកដ ត្រូវរក្សាសីល ទោះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាកក៏ដោយ។ • ការអត់ធ្មត់ និងការមិនសងសឹក ជាគុណធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ • ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬអំណាច មិនសំខាន់ជាងសេចក្ដីល្អ និងការបំពេញបារមីឡើយ។ ប្រភព • ខុទ្ទកនិកាយ ជាតក (Khuddaka Nikāya, Jātaka) • ភូរិទត្តជាតក (Bhūridatta Jātaka) លេខ ៥៤៣ ក្នុង មហានិបាតជាតក (Mahānipāta Jātaka)។ • អដ្ឋកថាជាតក (Jātaka Aṭṭhakathā) ពន្យល់លម្អិតអំពីដំណើររឿង និងអត្ថន័យនៃការបំពេញបារមីរបស់ពោធិសត្វ។