สร้างเขื่อนโค้งไม่ถึง 6 ปี ยุคไม่มีคอมพิวเตอร์ | เขื่อนภูมิพลถูกสร้างขึ้นยังไง
อ๋อ3D
0:00 / 0:00
สร้างเขื่อนโค้งไม่ถึง 6 ปี ยุคไม่มีคอมพิวเตอร์ | เขื่อนภูมิพลถูกสร้างขึ้นยังไง
43 295 просмотров · 17 часов назад
อ๋อ3D
6,51 тыс. подписчиков
43 295 просмотров · 17 часов назад
วันที่แผ่นดินไหวใหญ่ในเมียนมา มีข่าวลือว่าเขื่อนใหญ่ของไทยเสียหาย แต่เรื่องที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้คือ เขื่อนภูมิพลขยับอยู่แล้วตามปกติ ตอนน้ำเต็มอ่าง ยอดกำแพงเอนไปราว 3 เซนติเมตร แล้วกลับเมื่อระดับน้ำลด
คลิปนี้พาไปดูว่ากำแพงคอนกรีตโค้งสูง 154 เมตร เอนได้แต่ไม่ล้มเพราะอะไร ย้อนไปดูวันที่ต้องผันแม่น้ำปิงทั้งสายเข้าไปในภูเขาเพื่อสร้างมัน ดูลวดลูกดิ่งที่วัดการเอนของเขื่อน ที่ว่างในอ่างที่ช่วยคนข้างล่าง และเครื่องที่ 8 ที่สูบน้ำย้อนขึ้นไปเก็บไว้ ด้วยภาพจำลอง 3 มิติ
▶ ตอน
0:00 แผ่นดินไหว กับเขื่อนที่ขยับอยู่แล้ว
0:46 กำแพงตรง vs กำแพงโค้ง
2:00 แม่น้ำปิง และอ่างยาวสองร้อยกิโล
2:48 น้ำกด 150 ตันต่อตารางเมตร
3:23 ความโค้งเปลี่ยนแรงน้ำเป็นแรงบีบ
4:01 โค้งพิงหิน ไม้บรรทัดปักพื้น
4:40 เมืองไทยปี 2500 ไฟฟ้าทั้งประเทศ
6:02 ผันแม่น้ำทั้งสายเข้าภูเขา
6:51 ขุดหาหินแข็ง
7:22 สะพานโครงเหล็ก 259 เมตร
7:59 คอนกรีตผสมน้ำแข็ง
8:45 25 บล็อก อุดรอยต่อจนเป็นโค้ง
9:47 วางศิลาฤกษ์ และวันเปิดเขื่อน
10:21 วัดการเอน 3 ซม. ด้วยลูกดิ่ง
11:39 เขื่อนกับอุณหภูมิ และอายุคอนกรีต
12:23 วันแผ่นดินไหว เขื่อนวัดได้เท่าไร
13:04 ทำไมไม่เก็บน้ำให้เต็มอ่าง
14:18 พระราชดำรัสเรื่องน้ำ ปี 2538
15:03 ปลายเดือนกันยายน ที่ว่างในอ่าง
16:01 ทางระบายน้ำล้นฉุกเฉิน
16:50 เครื่องที่ 8 สูบน้ำกลับ
18:39 โซลาร์ลอยน้ำ
19:04 สรุป
▶ แหล่งอ้างอิง
Bui, Sancharoen, Tangtermsirikul, Tanapornraweekit, Nanakorn (2022) Effects of material properties on structural behavior and safety evaluation of an old arch dam, Journal of Engineering Research 10(4B) doi:10.36909/jer.9757
Bui et al. (2019) Songklanakarin Journal of Science and Technology 41(5) doi:10.14456/sjst-psu.2019.133
U.S. Bureau of Reclamation: Hydraulic Laboratory Report Hyd-428 Hydraulic model studies of Yanhee Dam spillway (1957)
U.S. Bureau of Reclamation: Best Practices in Dam and Levee Safety Risk Analysis, ch. E-4 Concrete Arch Dams (2019)
U.S. Bureau of Reclamation: Concrete Dam Evolution
กฟผ.: ข้อมูลเขื่อนภูมิพล https://www.egat.co.th/home/bhumibol-... · https://www.egat.co.th/home/bhumibol-...
กฟผ. เขื่อนภูมิพล: หนังสือครบรอบ 60 ปี รัฐพิธีเปิดเขื่อนภูมิพล https://bbdam.egat.co.th
กฟผ.: รายงานสถานการณ์น้ำ https://water.egat.co.th/water_crisis... · สสน. https://tiwrm.hii.or.th/DATA/REPORT/p...
สำนักงาน กปร.: พระราชดำรัส 4 ธันวาคม 2538 https://km.rdpb.go.th/Knowledge/View/70
กรมประชาสัมพันธ์ (30 ก.ย. 2569): เขื่อนภูมิพลงดระบายน้ำ https://www.prd.go.th/th/content/cate...
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม: โรงไฟฟ้าสูบกลับ https://www.onep.go.th/?p=7152
World Bank: Report P-138 Yanhee Multipurpose Project (1957) · OED The World Bank's Experience with Large Dams
JICA: Ex-post evaluation Bhumibol Hydroelectric Project Unit 8 (1999)
Sisgeo: Pendulums https://sisgeo.com/products/pendulums/
Wikipedia: Arch dam · Pumped-storage hydroelectricity
Thai PBS Verify (28 มี.ค. 2568) https://www.thaipbs.or.th/verify/cont...
ไทยพับลิก้า: กฟผ. แผ่นดินไหว https://thaipublica.org/2025/04/egat-... · โซลาร์ลอยน้ำภูมิพล https://thaipublica.org/2025/03/egat-... · ไฮบริดเขื่อนสิรินธร https://thaipublica.org/2022/07/egat-... · โรงไฟฟ้าสูบกลับ https://thaipublica.org/2025/08/egat-...
MGR Online: เกณฑ์ควบคุมระดับน้ำ https://mgronline.com/onlinesection/d... · น้ำ 97% https://mgronline.com/greeninnovation...
InfoQuest https://www.infoquest.co.th/?p=545597 · The Standard https://thestandard.co/bhumibol-dam-n... · ฐานเศรษฐกิจ https://www.thansettakij.com/general-...
▶ เครดิต
ภาพทั้งหมดเป็นภาพจำลอง 3 มิติ ไม่ใช่ภาพถ่ายจริง · การเอนของเขื่อนในภาพขยายให้เห็น · ระยะ ขนาด และตำแหน่งบางส่วนย่อ/ประมาณเพื่ออธิบาย
ภาพดาวเทียม: Contains modified Copernicus Sentinel data 2025–2026
ความสูงภูมิประเทศ: Copernicus DEM © DLR e.V. 2010-2014 and © Airbus Defence and Space GmbH 2014-2018 provided under COPERNICUS by the European Union and ESA
แผนที่แม่น้ำ เสาสายส่ง และสถานที่: © OpenStreetMap contributors (ODbL)
ผิววัสดุ ท้องฟ้า และโมเดลบางส่วน: Poly Haven (CC0)
หุ่นคน: MakeHuman / MPFB (CC0)
อ๋อ3D — ช่องที่พาไปดูว่าของรอบตัวเรา ทั้งเก่าและใหม่ มันทำงานยังไง จนต้องร้องอ๋อ
ตัวเลขในคลิปอ้างอิงจากเอกสารด้านบน สถานการณ์น้ำล่าสุดติดตามจากประกาศของ กฟผ. และกรมชลประทาน