ប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជា​ ភាគ៣​ វ៉ាន់ឌី​ កាអុន

ជីវប្រវត្តិសង្ខេប លោក វ៉ាន់ឌី កាអុន កើតថ្ងៃទី ១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤២ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ លោកបានសិក្សាបឋមសិក្សា និងមធ្យមសិក្សានៅភ្នំពេញ។ បន្ទាប់ពីប្រឡងជាប់មធ្យមសិក្សាបត្រ លោកបានចូលរៀននៅ មហាវិទ្យាល័យគរុកោសល្យ ហើយបានចាប់ផ្តើមអាជីពជាគ្រូបង្រៀនភាសាបារាំងនៅអនុវិទ្យាល័យព្រៃនប់ ខេត្តកំពត។ នៅឆ្នាំ ១៩៦៨ លោកបានចូលធ្វើការជាអ្នកនិពន្ធនៅកាសែតភាសាបារាំង Cambodge ហើយក្នុងអំឡុងពេលនោះក៏បានបង្រៀនទស្សនវិជ្ជានៅវិទ្យាល័យមួយចំនួនក្នុងភ្នំពេញ។ ប្រភពមួយទៀតក៏រាយការណ៍ថា លោកបានពាក់ព័ន្ធនឹងការងារសារព័ត៌មានរដ្ឋនៅសម័យនោះផងដែរ។ នៅឆ្នាំ ១៩៧២ លោកបានទៅប្រទេសបារាំងដើម្បីបន្តការសិក្សា ហើយប្រភពខ្លះរាយការណ៍ថា លោកបានសិក្សាផ្នែកសង្គមវិទ្យានៅ Sorbonne/សាកលវិទ្យាល័យប៉ារីស។ ក្រោយមក លោកបានក្លាយជាអ្នកសារព័ត៌មាន និងអ្នកវិភាគរបស់ វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ (RFI) ផ្នែកភាសាខ្មែរ។ តាមរយៈកម្មវិធីរបស់ RFI លោកបានផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងអំពី ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ អក្សរសិល្ប៍ ទស្សនវិជ្ជា នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ទៅកាន់អ្នកស្តាប់ខ្មែរជាច្រើន។ ស្នាដៃសំខាន់ៗ ស្នាដៃដែលត្រូវបានរាយឈ្មោះរបស់លោកមានដូចជា៖ សង្គមសក្តិភូមិខ្មែរនៅក្នុងរឿងទុំទាវ — ១៩៧១ ក្បួនចិត្តសាស្ត្រ — ១៩៧១ វិភាគទាននៃការសិក្សា វិភាគទាននៃការសិក្សាអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ ទិដ្ឋភាពខ្លះៗនៃទស្សនវិជ្ជា សុបិន និងការពិត — ២ ភាគ ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា — ៣ ភាគ ជាពិសេស សៀវភៅ «ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃប្រទេសកម្ពុជា = Histoire du Cambodge 1863–1992» ត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងបណ្ណាល័យ Center for Khmer Studies ជា ៣ ភាគ បោះពុម្ពក្នុងចន្លោះឆ្នាំ 2008–2010។ សារៈសំខាន់របស់លោក អ្វីដែលធ្វើឱ្យ វ៉ាន់ឌី កាអុន មានភាពលេចធ្លោ គឺលោកមិនត្រឹមតែសរសេរប្រវត្តិសាស្ត្រទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងព្យាយាម ពន្យល់ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងបញ្ហាសង្គមតាមទស្សនវិជ្ជា និងការវិភាគ។ ការងាររបស់លោកតាម RFI បានធ្វើឱ្យអ្នកស្តាប់ខ្មែរជាច្រើនស្គាល់ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរតាមរបៀបសន្ទនា និងវិភាគ។