عمق میدان چیست؟ بررسی ۶ نوع فوکوس در فیلمسازی | Deep Focus تا Tilt-Shift

برای پیدا کردن وب‌سایت من، نام مرا گوگل کنید: کاوه جهانگیری تدوین‌گر ویدیو: زی‌زی گوهری *عمق میدان چیست؟* در فیلمسازی، فوکوس فقط برای واضح نشان دادن تصویر نیست؛ انتخاب نوع فوکوس می‌تواند نحوه‌ی دیده شدن قاب و هدایت توجه مخاطب را تغییر دهد. در این قسمت از مجموعه‌ی «فهرست نماها»، به سراغ *عمق میدان (Depth of Field)* و شش نوع مختلف فوکوس دوربین می‌رویم: **Deep Focus، Shallow Focus، Soft Focus، Rack Focus، Split Diopter و Tilt-Shift**. فوکوس عمیق؛ Deep Focus در **Deep Focus**، سوژه و پس‌زمینه با وضوح زیادی دیده می‌شوند. این تکنیک زمانی اهمیت پیدا می‌کند که عناصر مهمی در فاصله‌های مختلف از دوربین قرار دارند یا کنش در پیش‌زمینه، میان‌زمینه و پس‌زمینه اتفاق می‌افتد. در این بخش، سکانس افتتاحیه‌ی فیلم *Gravity* را بررسی می‌کنیم؛ جایی که عمق میدان گسترده باعث می‌شود عناصر مختلف صحنه هم‌زمان در قاب دیده شوند. وقتی آشوب آغاز می‌شود، واضح بودن بخش‌های مختلف تصویر به مخاطب اجازه می‌دهد خودش توجهش را در قاب جابه‌جا کند. فوکوس کم‌عمق؛ Shallow Focus در *Shallow Focus**، تنها بخشی از تصویر واضح است و سایر قسمت‌ها خارج از فوکوس قرار می‌گیرند. به بخش واضح تصویر **Plane of Focus* گفته می‌شود. فوکوس کم‌عمق می‌تواند برای هدایت توجه مخاطب، تأکید بر یک عنصر خاص، جدا کردن سوژه از محیط و ایجاد حال‌وهوای مشخص استفاده شود. *Bokeh* نیز یکی از جلوه‌های مرتبط با نقاط نورانی خارج از فوکوس است. در فیلم *Moonlight**، صحنه‌ی مواجهه‌ی چیرون با مادرش نمونه‌ای از کاربرد فوکوس کم‌عمق در کنار قاب‌بندی **POV* است. در اینجا نوع فوکوس به نمایش رابطه و وضعیت احساسی شخصیت‌ها کمک می‌کند. فوکوس نرم؛ Soft Focus *Soft Focus* با فوکوس کم‌عمق تفاوت دارد؛ در این حالت هیچ بخش از قاب کاملاً شارپ نیست. این افکت می‌تواند با ویژگی‌های لنز یا فیلترهای دیفیوزن ایجاد شود. در ویدیو همچنین به روش‌هایی مانند استفاده از جوراب ابریشمی یا وازلین روی لنز اشاره می‌شود. فوکوس نرم در گذشته برای زیباتر نشان دادن ستاره‌های زن استفاده می‌شد و امروزه می‌تواند برای ایجاد حال‌وهوای رؤیایی، فلش‌بک یا سبک بصری خاص به کار رود. فیلم *A.I. Artificial Intelligence* نمونه‌ای است که در این بخش بررسی می‌کنیم. تغییر فوکوس؛ Rack Focus *Rack Focus* یک تغییر فوکوس در طول یک نماست؛ یعنی نقطه‌ی فوکوس از یک عنصر به عنصر دیگری منتقل می‌شود. این تغییر می‌تواند بسیار واضح یا کاملاً ظریف باشد و یکی از کاربردهای آن هدایت دقیق توجه مخاطب بدون نیاز به کات است. در نماهای تعقیبی، تغییر فوکوس ممکن است به شکل مداوم و دقیق انجام شود و *Focus Puller* با استفاده از *Follow Focus* آن را کنترل کند. در فیلم *The Host* ساخته‌ی **بونگ جون‌هو**، نمونه‌هایی از Rack Focusهای هماهنگ دیده می‌شود. در یکی از صحنه‌ها فوکوس از گانگ‌دو به خواهر و برادرهایش و دوباره به گانگ‌دو منتقل می‌شود. سرعت این تغییر نیز به حس شوک و وحشت صحنه کمک می‌کند. در این بخش همچنین به ویدیوهای مرتبط با *Eye Trace* و استفاده از Rack Focus در فیلم *Casino Royale* اشاره می‌کنیم. Split Diopter *Split Diopter* امکان قرار دادن دو نقطه‌ی جداگانه در فوکوس را فراهم می‌کند، در حالی که فضای بین آن‌ها خارج از فوکوس باقی می‌ماند. این تکنیک می‌تواند زمانی کاربرد داشته باشد که دو شخصیت در فاصله‌های متفاوت از دوربین قرار دارند و هر دو باید واضح دیده شوند. در ویدیو، استفاده از Split Diopter در آثار *کوئنتین تارانتینو* و به‌ویژه فیلم *The Hateful Eight* بررسی می‌شود. این تکنیک به دلیل ایجاد یک پرسپکتیو غیرمعمول، می‌تواند ظاهری غیرطبیعی ایجاد کند. Tilt-Shift *Tilt-Shift* یکی دیگر از لنزهای تخصصی است که با تغییر مسیر نور و ایجاد اعوجاج‌های خاص، می‌تواند بخش باریکی از تصویر را در فوکوس نگه دارد و سایر قسمت‌ها را محو کند. استفاده از آن روی سوژه‌های واقعی گاهی باعث می‌شود تصویر شبیه یک ماکت یا مینیاتور به نظر برسد. در این قسمت نمونه‌هایی از *The Social Network* و *A Serious Man* ساخته‌ی برادران کوئن بررسی می‌شوند. در فیلم A Serious Man، فوکوس کج و نامتعارف با وضعیت ذهنی تغییرکرده‌ی شخصیت ارتباط پیدا می‌کند. جمع‌بندی در این قسمت از «فهرست نماها»، شش نوع فوکوس را بررسی کردیم: **Deep Focus، Shallow Focus، Soft Focus، Rack Focus، Split Diopter و Tilt-Shift**. هرکدام از این تکنیک‌ها امکانات متفاوتی برای کنترل توجه، اطلاعات بصری، عمق تصویر و سبک بصری در اختیار فیلمساز قرار می‌دهند. انتخاب نوع فوکوس نیز مانند انتخاب اندازه‌ی نما، قاب‌بندی و زاویه‌ی دوربین، بخشی از طراحی نماست. لینک **StudioBinder**، فهرست نما و استوری‌بورد این ویدیو در توضیحات قرار دارند. در قسمت بعدی مجموعه، به انواع ریگ‌ها و تجهیزات و مکانیزم‌های دوربین می‌پردازیم. *کلمات کلیدی:* عمق میدان، فوکوس در فیلمسازی، فوکوس دوربین، Deep Focus، Shallow Focus، Soft Focus، Rack Focus، Split Diopter، Tilt-Shift، فیلمبرداری، سینماتوگرافی، فهرست نماها، Eye Trace *هشتگ‌ها:* #عمق_میدان #فوکوس #فیلمسازی #فیلمبرداری #Cinematography #DepthOfField #RackFocus