Từ thành phố nhỏ...trở thành đế chế La Mã khổng lồ như thế nào?

Làm thế nào một thành phố nhỏ bên bờ sông Tiber lại có thể trở thành một đế chế khổng lồ bao quanh gần như toàn bộ Địa Trung Hải? Video này kể lại hành trình hơn một nghìn năm của La Mã, từ những khu định cư nhỏ ở miền trung nước Ý, sự ra đời của Cộng hòa La Mã, những cuộc chiến thống nhất bán đảo Ý, cho tới khi Rome trở thành thế lực mạnh nhất thế giới Địa Trung Hải. Trên con đường đó, La Mã phải đối đầu với Carthage và Hannibal trong các cuộc Chiến tranh Punic, mở rộng sang Hy Lạp, Bắc Phi và nhiều vùng khác. Nhưng chính những chiến thắng liên tiếp cũng tạo ra những vấn đề mới: khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn, bạo lực bước vào chính trị và các quân đoàn dần trung thành với những vị tướng của mình hơn là với nhà nước. Từ Sulla, Julius Caesar, Pompey cho tới Mark Antony và Octavian, các cuộc nội chiến cuối cùng phá vỡ hệ thống Cộng hòa. Sau chiến thắng tại Actium, Octavian trở thành Augustus và mở ra thời kỳ Đế chế La Mã. Trong nhiều thế kỷ sau đó, Rome xây dựng một hệ thống đường sá, thành phố, cảng biển và quân đội trải dài từ đảo Anh tới Bắc Phi và Trung Đông. Dưới thời Trajan, khoảng năm 117, lãnh thổ La Mã đạt mức rộng lớn nhất. Nhưng một đế chế càng lớn thì càng khó kiểm soát. Khủng hoảng chính trị, nội chiến, dịch bệnh, áp lực kinh tế, các cuộc tranh giành ngai vàng và những cuộc xâm nhập từ bên ngoài khiến phần phía tây ngày càng suy yếu. Rome bị cướp phá, nhiều tỉnh giàu có lần lượt mất đi và quyền lực thực tế rơi vào tay các tướng lĩnh cùng những thủ lĩnh quân sự khác. Cuối cùng, năm 476, Hoàng đế Tây La Mã Romulus Augustus bị Odoacer phế truất. Không có một trận chiến cuối cùng khổng lồ. Đế chế phương Tây đã thu nhỏ dần trong nhiều thập kỷ trước khi chiếc ngai hoàng đế cuối cùng bị bỏ trống. Nhưng câu chuyện La Mã vẫn chưa hoàn toàn kết thúc. Phần phía đông với Constantinople tiếp tục tồn tại thêm gần một nghìn năm nữa. Đây là toàn bộ hành trình từ một thành phố nhỏ bên sông Tiber, tới một đế chế thống trị Địa Trung Hải, rồi cuối cùng tan rã sau nhiều thế kỷ chiến tranh, khủng hoảng và thay đổi quyền lực. #LaMa #DeCheLaMa #RomanEmpire #AncientRome #Rome #CongHoaLaMa #RomanRepublic #JuliusCaesar #Augustus #Hannibal #Carthage #ChienTranhPunic #PaxRomana #Constantinople #TayLaMa #LichSu #LichSuTheGioi #LichSuCoDai