Geyikli Baba ( Baba Sultan ) bizi çağırıyor | 4-ELEMENT

GEYİKLİ BABA (BABA SULTAN) (Miladi 1275 - 1350) (Hicri 674 - 750) Osmanlı Devleti'nin kuruluşunu yansıtan dönemin menkıbevî tarihinin önde gelen simalarından ve bu tarihin kahramanlarından gazi - derviş tipinin temsilcilerinden biridir. Geyikli Baba adı değil lâkabıdır. Asıl adının Hasan olması gerektiği Yunus Emre'ye ait bir manzumeden anlaşılmaktadır. Bursalı İsmail Beliğ ise, onun adının Ulvi Baba olduğunu kaydeder. Çağdaşı olan Yunus Emre'nin verdiği isim daha doğru olduğu kabul edilmelidir. Geyikli Baba aslen Anadolu'ya Hoy'dan (Azerbaycan) gelmiş bir derviş olup, müridleriyle beraber İnegöl yakınlarına (Şu anda kabrinin bulunduğu bu köye) yerleşmiştir. Menkıbeler onun, tıpkı kendisi gibi geyiklere binmiş müridleri eşliğinde Bursa'nın fethine katıldığını nakleder. Geyikli Baba, Osmanlı hükümdarına yakınlığıyla tanınan Turgut Alp ile çok samimi görüşmektedir. Hatta bu zat, şeyhin müridi olmuştur. Turgut Alp Orhan Gazi'ye kendisinden bahsetmiş, menkıbelerini dinleyen hükümdar onu görmek üzere huzuruna davet ettiğinde Geyikli Baba önce bu davete itibar etmemiştir. Ayrıca: "Sakın Sultan da bana gelmesin" diye haber göndermiştir. Orhan Gazi, merak edip hayretle sebebini sordurunca, şu cevabı almıştır: "Dervişler basiret ehlidir, yerli yerince hareket etmeleri zaruridir. Aksi halde istikametten saparlarsa duaları kabul olmaz. Sizlerse, ümmetin emanetçilerisiniz. Bu durumda sizler, serhad askeri, bizlerde dua askeriyiz. Zaferler, dua askerleriyle serhad askerlerinin müşterek gayretleri neticesinde elde edilir. Bu muvaffakiyete ulaşma istikametinde serhad askerleri, nasıl harp ilmiyle cesaretle teçhiz ediliyorlarsa; Dua askerlerinin de, dünya meyil ve muhabbetinden uzak tutulmaları zaruridir. Dolayısıyla korkarım ki benim sizin yanınıza gelişimle vaki olması muhtemel olan atıyye ve ikramlar, dervişlerimizin kalblerine dünya muhabbeti sokar ve ahiret muhabbetini azaltır. Böylece siz de, biz de zarar görenlerden oluruz... Sultanım! Ancak bilesiniz ki, vakti gelince görüşmemiz gerçekleşir inşaallah" Bir müddet sonra Geyikli Baba Bursa'ya geldi ve Orhan Gazi'nin saray avlusuna bir çınar diktirdi ve bu ağacı diktikten sonra İbrahim sûresinin 24. âyetini okudu, ayetin meali olan "Kökü sabit, dalları ise göklerdedir" anlamındaki gizli manalar, devletin bu ağaç gibi kök salacak, dalları çok uzaklara ulaşacak, evlatları Din-i İslam'a çok hizmet edecekler... dedikten sonra dua edip, saray kapısından ayrıldı. Neticede tarihi olayların tekerrürü ve diktiği ağacın ulu bir çınar olması; Osmanlı'nın kuruluşu ve devamı ile ne kadar yakın bir ilişki içinde olduğunu gösterir. Orhan Gazi, Geyikli Baba'ya gönlünden bir atıyye olarak İnegöl ve çevresini vermeyi teklif eder. Ancak gözü ve gönlü tok olan Geyikli Baba: "Mülk Allah'ındır. Ehline verir. Biz ehli değiliz" diyerek kabul etmez. Sultan ısrar eder. Bunun üzerine Geyikli Baba, verilen kabul etmemenin kibir olacağından korktu ve: "Şu karşıda olan tepecikten geriye olan yerler dervişlerin avlusu olsun" dedi. Ehlullah'a hürmette kusur etmeyip devletin temel harcını onlarla yoğuran Orhan Gazi, Geyikli Baba'nın, ikramın kabülden sonra, büyük bir sevinç içinde onun ellerine kapandı ve öptü. İşte büyük bir devletin temelinde yatan ihtişam, kuvvet ve sır... Bu sırrın idrakinde olan Orhan Gazi de Geyikli Baba'nın hayır duasını almış, vefatından sonra da ona bir türbe ve mescid yaptırmıştır. Taşköprîzade merhum, Şekâyik-ı Nu'maniye'sinde Osmanlı'nın gül bahçesinde yetişen, Nu'man'ın (İmam-ı Azam'ın) bülbüllerini anlatırken, Geyikli Baba'dan da söz eder ve kabrini ziyaretle şereflendiğini söyler. "Kabrini ziyaret ettim. Kabrin yakınında bir mezar daha gördüm. Türbedârdan bu mezarın kime ait olduğunu sordum. Germiyanoğulları'ndan saltanat sahibi bir kimse iken saltanatı terkedip, Geyikli Baba'nın hizmetine giren bir büyüğün mezarı olduğunu söyledi." Demekte ve zamanında Geyikli Baba'ya gösterilen itibarı ifade etmektedir. Geyikli Baba'nın miladi 1275 - 1350 (Hicri 674 - 750) yılları arasında yaşadığı bilinmektedir. Allah'ü A'lemû bi murâdihî Kaynaklar: T.D.V. İslam Ansiklopedisi: C11/45-46 Prof. Dr. Mustafa KARA Bursa'da Tarikatlar ve Tekkeler. HAZIRLAYAN: BURSA MÜFTÜLÜĞÜ