100 Năm Qua - Loài Người Đã Thay Đổi Đến Mức Nào?

100 năm qua loài người đã thay đổi đến mức nào, khi từ đèn dầu tới điện thoại chỉ gói gọn trong một đời bà? Chiếc đèn dầu Hoa Kỳ trong nhà bà và chiếc điện thoại thông minh trên tay bà cách nhau chưa đầy một đời người, nhưng suốt mấy nghìn năm trước đó nhịp sống của loài người gần như đứng yên. Video đi theo ba quãng đời của một người bà Việt Nam để nghe từng tiếng nổ của dây pháo lịch sử: cái trần năng lượng theo cách tính của Ian Morris, giá của ánh sáng theo William Nordhaus, cỗ máy amoniac của Fritz Haber và bao phân urê đầu tiên ở Hà Bắc, điện lưới về làng, cuộc gọi năm 1927. Rồi ba phép thử với người Hadza, giấc ngủ dưới ánh lửa trại và nỗi sợ rắn cho thấy có một thứ suốt trăm năm vẫn chưa kịp đổi. NỘI DUNG VIDEO: 0:00 Chiếc đèn dầu và một ngày của cô bé năm 1940 1:50 Dây pháo ngày Tết và lịch sử loài người 2:55 Cái trần năng lượng mà làng quê húc mãi không thủng 4:23 Một giờ đọc sách từng tốn 58 giờ gom củi 6:59 Lời cảnh báo nạn đói năm 1898 và cỗ máy của Fritz Haber 9:17 Bao phân urê đầu tiên và 48% dân số Trái Đất 10:24 Điện về làng - ánh sáng rẻ đi gần 4.000 lần 12:31 Cuộc gọi 75 đô la năm 1927 và chiếc điện thoại của bà 14:28 Quả pháo này châm ngòi cho quả pháo kia 15:04 Thứ duy nhất đứng yên suốt 100 năm là cơ thể bạn 17:19 Phép thử 1 - Người Hadza đốt bao nhiêu calo mỗi ngày 18:35 Phép thử 2 - Chiếc đồng hồ sinh học chờ mặt trời lặn 19:48 Phép thử 3 - Vì sao ta sợ rắn hơn sợ ổ điện 21:23 Người thời nay cao hơn ông bà là nhờ đâu 23:05 Đừng vội trách cơ thể của chính mình 24:01 Lớp người cuối cùng đứng ở cả hai đầu dây pháo TÀI LIỆU THAM KHẢO: Ian Morris - cách tính năng lượng tiêu thụ mỗi người mỗi ngày William Nordhaus - nghiên cứu giá của ánh sáng qua các thời đại Anthony Volk và Jeremy Atkinson - tỷ lệ tử vong trẻ em trong lịch sử William Crookes - bài diễn thuyết tại Bristol năm 1898 Fritz Haber, Robert Le Rossignol, Carl Bosch và hãng BASF - tổng hợp amoniac Nhà máy Phân đạm Hà Bắc Jan Willem Erisman - tạp chí Nature Geoscience (2008) Ngân hàng Thế giới - điện khí hóa nông thôn Việt Nam Herman Pontzer - năng lượng tiêu hao của người Hadza (2012) Kenneth Wright - đồng hồ sinh học và cắm trại ở Rocky Mountains (2013) Michael Cook và Susan Mineka - thí nghiệm khỉ sợ rắn NCD-RisC - chiều cao con người qua một thế kỷ Tổng điều tra dinh dưỡng Việt Nam 2019-2020 ẢNH TƯ LIỆU (Wikimedia Commons): William Crookes 1906 – George Charles Beresford (Public domain) Chân dung Fritz Haber – không rõ tác giả (Public domain) Carl Bosch – Nobel Foundation (Public domain) Thử gọi điện xuyên Đại Tây Dương, Seattle 1927 – Webster & Stevens (Public domain) Bàn phím máy tính Apollo (DSKY) – NASA/Dennis Taylor (Public domain) XEM THÊM CÙNG CHỦ ĐỀ - Cơ thể người tiến hóa:    • Cơ thể người tiến hóa   Bài mình nhắc tới trong video:    • Vì Sao 10.000 Năm Trước - Loài Người Bỗng ...   Video được thực hiện với mục đích giải trí và tham khảo, nội dung tổng hợp từ các nguồn kênh nước ngoài, có biên tập lại và sử dụng AI trong quá trình sản xuất nên khó tránh khỏi thiếu sót, rất mong mọi người góp ý, cảm ơn đã xem video! Ủng hộ mình tiếp tục đam mê: TECHCOMBANK - 19030302080019 #nguoitiensu #tienhoa #lichsuloainguoi #100nam #dendau #phandam #donghosinhhoc #vevoitiensu