Dlaczego Nic W Muchach NIE Jest Normalne?
Joanna Nelson
0:00 / 0:00
Dlaczego Nic W Muchach NIE Jest Normalne?
180 просмотров · 7 дней назад
Joanna Nelson
2 подписчика
180 просмотров · 7 дней назад
Ludzkość prowadzi wojnę z muchą domową od dziesięciu tysięcy lat. Rzuciliśmy przeciwko niej najlepsze umysły i całą chemię dwudziestego wieku — i przegraliśmy z owadem, którego można zabić zwiniętą gazetą. Dlaczego much jest dziś więcej niż sto lat temu?
W tym filmie sprawdzamy po kolei trzy podejrzenia i pokazujemy, dlaczego każde z nich jest prawdą — a żadne nie jest odpowiedzią. Zaczynamy od historii wojny: mucha jako przenosiciel duru brzusznego i czerwonki, armie, które rozkładały choroby szybciej niż kule, wielkie kampanie tępienia much i pierwsze insektycydy, do których muchówki przyzwyczaiły się w kilka pokoleń.
Potem rozkładamy ją na części. Pięcioro oczu, w tym dwa złożone z tysięcy soczewek. Postrzeganie czasu kilka razy szybsze od naszego — twoja dłoń z packą porusza się dla niej w zwolnionym tempie, a ona przewiduje jej tor, zanim uderzysz. Przezmianki działające jak żyroskop, smak na łapkach i węch, który wyczuwa jedzenie z setek metrów. I układ odpornościowy, który pozwala jej żyć tam, gdzie wszystko inne umiera — badany dziś jako źródło antybiotyków nowej generacji.
Opowiadamy też o jedynym zwycięstwie człowieka: jak mucha tse-tse, roznosząca śpiączkę afrykańską, została pokonana nie trucizną, lecz zrozumieniem — sterylnymi samcami i niebieskimi pułapkami. I dlaczego zebra ma paski.
A potem następuje zwrot: przez sto lat walczyliśmy nie z tym wrogiem. Muchy to służba sprzątająca planety — rozkładają martwą materię, zapylają ponad sto upraw, a bez maleńkich muchówek zapylających kakaowce nie byłoby czekolady. Larwoterapia leczy rany, których nie leczą antybiotyki. Entomologia sądowa rozwiązuje morderstwa. Muszka owocowa dała nam podstawy genetyki, Nagrodę Nobla i poleciała w kosmos przed człowiekiem — w tysiąc dziewięćset czterdziestym siódmym roku. Na końcu pokazujemy, co by się stało, gdybyśmy tę wojnę naprawdę wygrali.
To dokument przyrodniczy o owadach, których nikt nie lubi i bez których nie da się żyć. Jeśli lubisz takie zagadki, zostaw łapkę w górę i napisz w komentarzu, ile razy udało ci się trafić muchę za pierwszym zamachem.
SKĄD POCHODZĄ INFORMACJE W TYM FILMIE
Mucha domowa jako przenosiciel chorób i wielkie kampanie tępienia much początku dwudziestego wieku — prace amerykańskiego entomologa Lelanda O. Howarda, autora klasycznej książki „The House Fly, Disease Carrier”; to jego słynne obliczenie potomstwa jednej pary much.
Rola chorób zakaźnych w wojnach — literatura historyczna o kampanii tysiąc osiemset dwunastego roku i wojnie secesyjnej; statystyki strat sanitarnych armii pochodzą z opracowań medycyny wojskowej.
Wzrok, postrzeganie czasu i przewidywanie ataku — badania nad częstotliwością fuzji migotania u owadów oraz szybkoklatkowe nagrania odruchu ucieczki muchy wykonane w laboratoriach biomechaniki, między innymi na Caltechu.
Odporność wrodzona odkryta u muszki owocowej — badania Jules'a Hoffmanna, uhonorowane Nagrodą Nobla w dwa tysiące jedenastym roku; peptydy przeciwdrobnoustrojowe owadów jako kandydaci na nowe antybiotyki.
Zwycięstwo nad muchą tse-tse na Zanzibarze metodą sterylnych owadów — wspólny program FAO i Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, zakończony w latach dziewięćdziesiątych. Paski zebry a muchy tse-tse — badania zespołu Tima Caro.
Larwoterapia — obserwacje chirurga Williama Baera z czasów pierwszej wojny światowej; dziś procedura oficjalnie dopuszczona w wielu krajach zachodnich.
Muszka owocowa w genetyce — eksperymenty Thomasa Hunta Morgana (Nagroda Nobla), pełne odczytanie genomu na przełomie tysiącleci i badania pokazujące, że około trzech czwartych ludzkich genów chorobowych ma odpowiedniki u muszki. Lot much na rakiecie V-2 — luty tysiąc dziewięćset czterdziestego siódmego roku, poligon White Sands.
Znaczenie owadów dla ekosystemów — wykład i eseje biologa Edwarda O. Wilsona o bezkręgowcach jako „małych istotach, które rządzą światem”.