بیماری کرون؛ چه زمانی جراحی لازم می‌شود و آیا بعد از عمل دوباره برمی‌گردد؟

کرون؛ جراحی درمان قطعی؟ اگر بیماری کرون با دارو کنترل نشود، چه زمانی جراحی لازم می‌شود؟ آیا برداشتن قسمت درگیر روده می‌تواند بیماری را برای همیشه درمان کند یا کرون بعد از عمل دوباره برمی‌گردد؟ در این گفت‌وگو با دکتر سید محسن تولیت کاشانی، جراح کولورکتال، درباره نقش جراحی در بیماری کرون، تنگی و انسداد روده، فیستول، آبسه، روش‌های حفظ طول روده، احتمال عود پس از عمل و راه‌های کاهش خطر جراحی مجدد صحبت می‌کنیم. در این برنامه به پرسش‌های مهم زیر پاسخ می‌دهیم: بیماری کرون چیست؟ کرون چه تفاوتی با کولیت اولسراتیو دارد؟ آیا کرون فقط روده بزرگ را درگیر می‌کند؟ چرا بعضی افراد دچار تنگی روده می‌شوند؟ فیستول در بیماری کرون چگونه ایجاد می‌شود؟ آبسه چه زمانی نیاز به مداخله دارد؟ آیا همه افراد مبتلا به کرون در نهایت جراحی می‌شوند؟ داروهای بیولوژیک چه نقشی در کاهش نیاز به جراحی دارند؟ چه زمانی درمان دارویی دیگر کافی نیست؟ انسداد روده چه زمانی نیاز به جراحی دارد؟ آیا هر تنگی روده باید برداشته شود؟ Strictureplasty چیست؟ چرا حفظ طول روده در جراحی کرون اهمیت دارد؟ آیا ممکن است استومی لازم شود؟ آیا جراحی کرون را برای همیشه درمان می‌کند؟ بیماری معمولاً کجا عود می‌کند؟ آیا ممکن است عود قبل از ایجاد علائم در کولونوسکوپی دیده شود؟ چه عواملی احتمال عود را افزایش می‌دهند؟ آیا سیگار خطر بازگشت بیماری را بیشتر می‌کند؟ بعد از جراحی باید همچنان دارو مصرف کرد؟ چه زمانی کولونوسکوپی بعد از جراحی لازم است؟ آیا می‌توان احتمال جراحی مجدد را کاهش داد؟ بیماری کرون یکی از بیماری‌های التهابی مزمن روده یا IBD است. برخلاف کولیت اولسراتیو که عمدتاً روده بزرگ را درگیر می‌کند، بیماری کرون می‌تواند بخش‌های مختلف دستگاه گوارش را گرفتار کند و التهاب آن ممکن است تمام ضخامت دیواره روده را دربرگیرد. به همین دلیل، در بعضی افراد عوارضی مانند تنگی، انسداد، فیستول و آبسه ایجاد می‌شود. امروزه بسیاری از افراد با درمان‌های دارویی، از جمله درمان‌های بیولوژیک و هدفمند، می‌توانند بیماری را برای مدت طولانی کنترل کنند. با این حال، جراحی همچنان در بعضی شرایط بخش مهمی از درمان است. تنگی علامت‌دار همراه با انسداد، فیستول‌های پیچیده، آبسه، سوراخ‌شدن روده، خون‌ریزی شدید و بعضی موارد مقاوم به درمان می‌توانند باعث مطرح‌شدن جراحی شوند. در برخی تنگی‌های عمدتاً فیبروتیک، داروهای ضدالتهاب نمی‌توانند مشکل مکانیکی انسداد را به‌طور کامل برطرف کنند. جراحی همیشه به معنی برداشتن بخش بزرگی از روده نیست. در بعضی افراد، قسمت آسیب‌دیده برداشته و دو سر سالم روده به یکدیگر متصل می‌شوند. در تنگی‌های منتخب نیز ممکن است از روش Strictureplasty استفاده شود تا بدون برداشتن آن بخش، مسیر روده بازتر شود. حفظ طول روده اهمیت زیادی دارد؛ زیرا جراحی‌های متعدد و برداشت گسترده روده می‌توانند در درازمدت خطر سندرم روده کوتاه و مشکلات جذب را افزایش دهند. یکی از مهم‌ترین نکاتی که افراد مبتلا به کرون باید بدانند این است که جراحی معمولاً درمان قطعی بیماری نیست. حتی پس از برداشتن قسمت بیمار، التهاب می‌تواند دوباره در قسمت دیگری از دستگاه گوارش یا نزدیک محل اتصال جراحی ظاهر شود. عود نیز انواع مختلفی دارد. گاهی تغییرات التهابی ابتدا در آندوسکوپی دیده می‌شوند، بدون اینکه فرد هنوز علامت مشخصی داشته باشد. در مراحل بعد ممکن است علائم دوباره ظاهر شوند و در بعضی افراد در نهایت جراحی دیگری لازم شود. به همین دلیل مراقبت بعد از عمل اهمیت زیادی دارد. در افراد پرخطر، ادامه یا شروع درمان دارویی پیشگیرانه، از جمله بعضی داروهای بیولوژیک، می‌تواند برای کاهش احتمال عود مطرح شود. معمولاً ارزیابی آندوسکوپیک در ماه‌های پس از جراحی می‌تواند عود زودرس را شناسایی کند و به تنظیم درمان کمک کند. ترک سیگار یکی از مهم‌ترین اقدامات قابل اصلاح برای کاهش خطر عود پس از جراحی است. پیگیری وضعیت تغذیه، وزن، آهن، ویتامین B12 و سایر کمبودهای احتمالی نیز اهمیت دارد. هدف جراحی در بیماری کرون فقط برداشتن یک قسمت از روده نیست. هدف این است که عارضه‌ای مانند انسداد، فیستول یا آبسه برطرف شود، بیشترین میزان ممکن از روده سالم حفظ شود و همراه با درمان دارویی مناسب، کیفیت زندگی فرد در بلندمدت بهتر شود. پیام اصلی این برنامه این است که جراحی در بیماری کرون گاهی ضروری و بسیار مؤثر است، اما معمولاً بیماری را برای همیشه از بین نمی‌برد. درمان مناسب پس از عمل و پایش منظم می‌توانند احتمال عود و نیاز به جراحی‌های بعدی را کاهش دهند. مهمان: دکتر سید محسن تولیت کاشانی جراح کولورکتال میزبان: دکتر اکبر نیک‌پژوه English medical terms: Crohn's disease, inflammatory bowel disease, IBD, ulcerative colitis, intestinal stricture, bowel obstruction, fistula, abscess, bowel resection, strictureplasty, ileocolic resection, biologic therapy, postoperative recurrence, endoscopic recurrence, ostomy, short bowel syndrome این برنامه با هدف آموزش عمومی تهیه شده است و جایگزین ارزیابی و تصمیم‌گیری فردی توسط متخصص گوارش و جراح کولورکتال نیست. درد شدید و پیشرونده شکم، استفراغ مداوم، اتساع شکم، تب یا علائم انسداد نیازمند ارزیابی پزشکی سریع هستند. #بیماری_کرون #جراحی_روده #بیماری_التهابی_روده