Mija Aleksić o dva rata: tada je znao neprijatelja, 1992. ne

Mija Aleksić, glumac koga je Jugoslavija pamtila kao Culeta Pokornog, imao je osamnaest godina kada su ga 20. oktobra 1941. u Kragujevcu izveli sa časa srpskohrvatskog. Ovo je priča o tom danu i o putu koji je usledio. Milosav Aleksić, iz siromašne porodice iz Gornje Crnuće, bio je đak osmog razreda Druge muške gimnazije u Kragujevcu. Tog oktobra nemačke jedinice odvode učenike iz učionice u topovske šupe. Po njegovom tekstu, koji je u maju 1970. zabeležio Žika Živulović-Serafim za RTV Reviju, sutradan je desetak đaka koji stanuju blizu pušteno kući. Među njima je bio i on. Kod kuće ga je dočekala sopstvena fotografija sa crnom trakom, a zatim desetak dana skrivanja na tavanu, pod krompirom. Tamo mu majka izgovara imena onih koji se nisu vratili, a on odgovara rečenicom koju je kasnije preneo: „Mama, ja nisam kriv što sam ostao živ." Iz istog razreda pušten je i Vasilije Vasa Pantelić, koji je u intervjuu 1974. ispričao drugačiju verziju istog jutra. Obojica su postali glumci. Put Mije Aleksića vodi preko Narodnog pozorišta u Kragujevcu, kratkog upisa na Pravni fakultet i Narodnog pozorišta u Beogradu, do Jugoslovenskog dramskog pozorišta, radio emisije „Veselo veče" i televizijskih serija Radivoja Lole Đukića i Novaka Novaka, u kojima je delio kadar sa Miodragom Petrovićem Čkaljom. U septembru 1992, u razgovoru za TV Novosti objavljenom 9. septembra, uporedio je dva oružana sukoba svog života: rekao je da je 1941. znao ko mu je neprijatelj, a da to danas ne zna. Preminuo je u Beogradu 12. marta 1995. i počiva u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju. • Po brojanju Muzeja „21. oktobar", kako ga je prenela Politika, u tri oktobarska dana 1941. u Kragujevcu stradalo je 2.794 ljudi; istoričar Staniša Brkić u knjizi „Ime i broj" navodi 2.796. • Po istom brojanju, među stradalima je 261 srednjoškolac. • Prva uloga u Narodnom pozorištu u Beogradu 1949: stražar u „Hamletu". • Pomet u Držićevom „Dundu Maroju" u Jugoslovenskom dramskom pozorištu, od 1959. • „Servisna stanica" sa Čkaljom išla je uživo, bez montaže; po pisanju Politike, 19 epizoda. • Zlatna arena za glavnu mušku ulogu u filmu „Dr", Pula 1962. • Aksentije Topalović u filmu „Maratonci trče počasni krug" (1982); iste godine Dobričin prsten. • Statueta „Joakim Vujić" Knjaževsko-srpskog teatra; izvajao ju je Koka Janković, takođe preživeli iz oktobra 1941. • Kristalna prizma za ulogu u filmu „Tango Argentino", prve godine dodele. • Nagrada „Mija Aleksić - biti glumac" iz Gornjeg Milanovca; prvi laureat Nenad Jezdić. Music: • "Origami" by Scott Buckley — CC BY 4.0 — scottbuckley.com.au Images — attribution required (CC BY), via Wikimedia Commons / Openverse: (CC BY 4.0); Nikolina Šepić (CC BY-SA 4.0); simpleinsomnia (BY 2.0); Miljan Simonović (CC BY-SA 4.0); Scott Arneman (CC BY-SA 3.0); Christian Schnettelker (CC BY 2.0); Fritz Geller-Grimm (CC BY-SA 3.0); Petko Zaric (CC BY-SA 4.0); CharmaineZoe's Marvelous M… (BY 2.0); Faculty of Dramatic Arts i… (CC BY-SA 4.0); Miomir Magdevski (CC BY-SA 4.0); Wolfmann (CC BY-SA 4.0); Ranko (CC BY-SA 3.0); BrankaVV (CC BY-SA 4.0); Calsidyrose (BY 2.0); Струјајое (CC BY-SA 3.0); Pinki (CC BY-SA 4.0); I would appreciate being n… (CC BY 3.0); Stevan Kragujević (CC BY-SA 3.0); Leshaines123 (BY 2.0); Djordje Stakić (CC BY-SA 3.0); dejankrsmanovic (BY 2.0); JIP (CC BY-SA 4.0); nosha (BY-SA 2.0); belgraded.com (BY 2.0); Momir Alvirović (CC BY-SA 4.0); Unknown author (CC BY-SA 4.0); Auckland Museum Collections (BY 2.0); Viktor Lazić (CC BY-SA 4.0); JD Hancock (BY 2.0); Nikolay Bachiyski (BY 2.0); Joe Haupt (CC BY 2.0); cdsessums (BY-SA 2.0); Mountain Roamer (BY-SA 2.0); Joe Haupt (CC BY-SA 2.0); Ethan Long (CC BY-SA 2.0); Simon Bonaventure (BY-SA 2.0); Ivan Radic (BY 2.0); BojanPavlukovic (CC BY-SA 4.0); Unknown author (CC BY-SA 3.0); ai3310X (BY 2.0); H o l l y (BY 2.0); that is not my name (BY 2.0); Mickey Mystique (CC BY-SA 4.0); Nter25 (CC BY-SA 4.0)