Fakihler Siyaseti Nasıl Düşündü? | Prof. Dr. Ayhan TEKİNEŞ

#velayetifakih #cüveyni #imamet Devlet çekildiğinde hukuk ne olur? Bu videoda İmâmü'l-Haremeyn Cüveynî'nin (ö. 478/1085) Gıyâsü'l-Ümem fî İltiyâsi'z-Zulem adlı eserini konuşuyoruz. Kitap, Selçuklu veziri Nizâmülmülk'e ithaf edilmiş görünse de, aslında yöneticinin hareket alanını hukukla sınırlayan ve fakihleri siyasetçinin üzerine konumlandıran bir metin. Cüveynî'nin temel iddiası açık: meşruiyet güçten değil, hukuka bağlılıktan doğar. Devleti zorla ele geçiren bile hukukla bağlıdır; yöneticinin yetkisi teşrî' (kanun koyma) değil, tenfîzdir (uygulama). Videoda ele aldığımız başlıklar: Kitabın çift anlamlı ismi ve Nizâmülmülk'ün "Gıyâsü'd-Devle" lakabı Cüveynî'nin imâmet teorisi: makam değil, nitelik yetki verir Mâverdî'nin Ahkâmü's-Sultâniyye'siyle temel fark: mevcut düzeni açıklamak mı, düzensizlikte ne yapılacağını söylemek mi? Fâsık ve zalim yöneticinin azli meselesi Cüveynî'nin geçici çözümü ile Humeynî'nin velâyet-i fakih'i arasındaki benzerlik ve kritik ayrım İbn Haldûn'un itirazı: "Fakihlerden yönetici olmaz" Kişiler üzerinden kurulan denetimin kurumsallaşamaması sorunu İran geleneğindeki adalet çemberi: "Zulüm devam etmez, küfür devam eder" Gazâlî, Nizâmülmülk, İbn Cemâa, İbn Teymiyye ve İbn Rüşd'ün farklı perspektifleri Amacımız şunu göstermek: "İslam hukukçuları fiilî duruma mutlak itaati emreder" şeklindeki yaygın kanaat, geleneğin kendisine değil, cehaletin pazarlanmasına dayanıyor. 📌 Bir sonraki videoda İmam Gazâlî'nin siyasete ve âlim-siyasetçi ilişkisine yaklaşımını ele alacağız. 🔔 Kanala abone olarak yeni videolardan haberdar olabilirsiniz. #EtikPolitik #Cüveynî #İslamSiyasetDüşüncesi #Gazâlî #Nizâmülmülk #İbnHaldun #Fıkıh #HukukDevleti #İslamFelsefesi #VelayetiFakih Bölümler (Timeline) 00:31 Nizâmülmülk ve "Gıyâsü'd-Devle" lakabı 02:12 İmâmü'l-Haremeyn Cüveynî kimdir? 03:03 Gazâlî'nin hocası: bir dehanın izleri 04:32 Övgü gibi görünen bir sınırlandırma metni 05:58 Nizâmülmülk'ün Siyâsetnâme'si: vezir ile sultan eşit mi? 06:35 Yönetici müçtehit ise: ilim ve gücün birleşmesi 07:06 Yönetici âlim değilse fakihe müracaat zorunluluğu 07:38 Makam değil nitelik: aşağıdan yukarı imâmet teorisi 08:02 Mâverdî ve Ahkâmü's-Sultâniyye geleneğiyle karşılaştırma 08:57 Teşrî' değil tenfîz: siyasetçi kanun yapamaz 09:40 Meşruiyet güçten değil hukuktan gelir 10:12 Velâyet-i fakih teorisiyle şaşırtıcı benzerlik 10:49 Cüveynî'nin dönemi: Bâtınîler, Fâtımîler, Karmatîler 11:37 Telif gayesi: düzen yokken ne yapmalı? 12:54 Fâsık ve zalim yönetici azledilir mi? 13:36 Geçici bir çözüm olarak fakihlerin velayeti 14:27 Kurumsallaşamayan denetim ve İran örneği 15:03 Almanya'da bir cemaat tecrübesi 15:53 İbn Haldûn'un itirazı: "Fakihler yönetemez" 16:45 Cüveynî'nin asıl katkısı: hukukîlik ilkesi 17:19 Kurumsal hukuk devleti ve Batı tecrübesi 18:42 Siyasetçiyi denetleyen hukuk olmazsa ne olur? 19:14 İran geleneğinde adalet çemberi 20:43 "Küfür devam eder, zulüm devam etmez" 21:01 Maslahat ve istihsan: norm ile pratik arasında 22:36 Siyaset dünyevî bir faaliyettir: gözlem ve tecrübe 23:10 "Mutlak itaat" klişesinin yanlışlığı 23:36 Cüveynî: fukaha ümeranın üstündedir 23:57 Gazâlî, İbn Cemâa, İbn Teymiyye: farklı denge arayışları Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın:    / @ayhantekines   #din #etikpolitik #ayhantekines