WYKŁAD OTWARCIA. CORAZ TRUDNIEJ TĘSKNIĆ. PROF. PRZEMYSŁAW CZAPLIŃSKI I 14. BIG BOOK FESTIVAL

Historyk i krytyk opowiada o zaniku wspólnych nostalgii w polskiej literaturze. Tęsknot jest przypuszczalnie tyle, ilu ludzi: każdy pamięta inaczej i z inną wrażliwością odnosi się do swoich wspomnień. W każdym społeczeństwie istnieją jednak również nostalgie wspólne – tęsknoty zbiorowe, zakotwiczone we współdzielonych czasach i przestrzeniach. Tęsknoty takie są jednym ze spoiw społeczeństwa: ponadjednostkowa nostalgia łączy ludzi o różnych biografiach, zamieszkujących odległe od siebie miejsca i deklarujących odrębne tożsamości regionalne. Wyposaża ich we wspólne obiekty wspomnień, porządkuje historię, umożliwia porozumienie. Empiria podpowiada jednak, że wszystko, co jednoczy, może dzielić. Podobnie jest w przypadku tęsknot zbiorowych. Na ich rewersie pojawiają się rozbieżności: różne grupy społeczne mogą mieć różne wspomnienia na temat tego samego okresu i spierać się o „prawdę” przeszłości. Taka rozbieżność łatwo może przerodzić się w konflikt: różnice między pamięciami objawiają się pod postacią przeciwstawnych wersji, które nawzajem się zwalczają. Dlaczego jednak ludzie w ogóle tęsknią? Dlaczego nie uwalniają się od przeszłości albo nie zaspokajają potrzeby obcowania z przeszłością ścisłą wiedzą. Czy nostalgia stanowi język oporu wobec teraźniejszości? Autorski wykład otwierający 14. Big Book Festival przedstawia prof. Przemysław Czapliński czwartek I 24.09.2026 I 19.00 Big Book Cafe MDM [ul. Koszykowa 34/50] Festiwal dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego. Festiwal jest współfinansowany przez Miasto Stołeczne Warszawa.