สองกุฏิสวยที่วัดจันทาราม Two Beautiful Monks’ Residences at Wat Chantharam

สองกุฏิสวยที่วัดจันทาราม Two Beautiful Monks’ Residences at Wat Chantharam สองกุฏิสวยทรงปั้นหยาเมืองนครในวัดจันทาราม มีคำกล่าวกันมาแต่เดิมในเมืองนครว่า “ถ้าอยากเป็นนายให้ไปอยู่วัดท่าโพธิ์ อยากกินหนมโคไปอยู๋วัดวัง อยากเป็นช่างให้ไปอยู่วัดจัน” เนื่องจากวัดจันทารามเป็นแหล่งชุมช่างสำคัญของเมืองนครในอดีต ไม่ว่าจะเป็นช่างไม้ ช่างปูน จนกระทั่งช่างเครื่องเงินและช่างถมตลอดจนช่างละครดนตรี ดังที่อังคาร กัลยาณพงศ์ ก็เกิดและเติบโตที่ข้างวัดจันทารามแห่งนี้โดยมีบิดา คือนายเข็บ กัลยาณพงศ์ เป็นกำนันแห่งย่านท่าวังนี้ นอกจากอุโบสถมีมุขประเจิดงามอย่างพระวิหารหลวงวัดพระธาตุเมืองนครแล้ว วัดจันทารามมีสองกุฏิไม้สถาปัตยกรรมไทยประยุกต์ที่คลี่คลายจากรูปแบบเรือนไทยประเพณีที่ยกใต้ถุนสูงและหลังคาลาดชัน ปรับตัวเข้าสู่การก่อสร้างตึกแบบ “เรือนฝรั่ง” สองชั้นก่อปูนผสมเครื่องไม้ มีมุขยื่นบริเวณด้านหน้า หลังคาแบบปั้นหยามีจั่วหน้ามุขเป็นโถงกว้างพร้อมบันไดทางขึ้นด้านหน้าสองฝั่งก่ออิฐถือปูน มีไม้ฉลุประดับตกแต่งหน้าบัน ช่องลมและฝ้าเพดาน และรายละเอียดประกอบต่าง ๆ หลังหนึ่งระบุที่หน้าบันว่า .... อีกหลังระบูว่า ... ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของชาติเมื่อปี พ.ศ.... และกรมศิลปากรได้ทำการบูรณะเมื่อปี พ.ศ.... มีความงดงามนับเป็นประจักษ์พยานการเป็นชุมช่างสำคัญของเมืองนคร ทางวัดมีแนวทางที่จะสร้างทำเป็นพิพิธภัณฑ์วัดและหอช่างศิลป์ถิ่นนคร โดยวัดจันทารามนี้ยังมีพระลากบุเงินอย่างช่างเมืองนครที่ขึ้นชื่อว่างดงามและมากที่สุดในภาคใต้ คือมีถึง ๘ องค์พร้อมผ้าทรงพระลากที่งดงามประณีตมาก โดยเฉพาะเจ้าขรัวหนู ที่สร้างในสมัยรัชกาลที่ ๕ มีความงดงามมากพร้อมจารึกอักษรอริยกะที่รัชกาลที่ ๔ ทรงประดิษฐ์คิดค้นแห่งเดียวในภาคใต้ ประดิษฐานในหอพระลาก ร่วมกับนานาคัมภีร์โบราณสืบมาแต่สมัยอยุธยาหลายร้อยฉบับ นอกจากนี้ในอุโบสถยังมีภาพพุทธประเพณีไทยของศิษย์เก่าเพาะช่างจากทั่วประเทศอีกด้วย