ตอนที่ 16: “บำเพ็ญทุกรกิริยา ณ อุรุเวลาเสนานิคม”

ตอนที่ 16: “บำเพ็ญทุกรกิริยา ณ อุรุเวลาเสนานิคม” - การร่วมบำเพ็ญตบะอย่างรุนแรงกับปัญจวัคคีย์ทั้ง 5 ด้วยการกลั้นหายใจและอดพระกระยาหาร หลังจากพระสิทธัตถะทรงศึกษากับอาฬารดาบส กาลามโคตร และอุทกดาบส รามบุตร จนเข้าถึงสมาธิขั้นสูง แต่ทรงพิจารณาเห็นว่าสมาธิเหล่านั้นยังไม่ใช่หนทางแห่งความดับทุกข์อย่างแท้จริง พระองค์จึงทรงตัดสินพระทัยออกจากสำนักอาจารย์ทั้งสอง และเดินหน้าค้นหาหนทางด้วยพระองค์เอง การตัดสินพระทัยครั้งนั้นทำให้เส้นทางการแสวงหาของพระองค์ก้าวเข้าสู่อีกช่วงหนึ่ง ซึ่งแตกต่างจากการฝึกสมาธิที่ผ่านมาโดยสิ้นเชิง คราวนี้พระสิทธัตถะไม่ได้ทรงมุ่งแสวงหาความสงบของจิตเพียงอย่างเดียว แต่ทรงตั้งพระทัยทดลองวิธีที่นักบวชในยุคนั้นบางกลุ่มเชื่อว่าสามารถทำลายกิเลสได้ นั่นคือการทรมานร่างกายอย่างหนัก การอดอาหาร การกลั้นลมหายใจ และการข่มความต้องการของร่างกายจนถึงที่สุด สถานที่ที่พระองค์เสด็จไปถึง คือ อุรุเวลาเสนานิคม บริเวณอันสงบสงัดริมแม่น้ำเนรัญชรา มีป่าไม้และธรรมชาติที่เหมาะแก่การบำเพ็ญเพียร ที่นั่นเอง พระสิทธัตถะจะทรงพบกับนักบวชห้ารูป ซึ่งต่อมารู้จักกันในนามว่า ปัญจวัคคีย์ และการทดลองครั้งนี้จะพาพระองค์ไปสัมผัสกับขีดจำกัดของร่างกายและจิตใจอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน นี่คือเรื่องราวของช่วงเวลาแห่งความเพียรอันยิ่งใหญ่ แต่ก่อนที่พระองค์จะค้นพบทางสายกลาง พระองค์จะต้องทรงเรียนรู้ก่อนว่า... การทำร้ายร่างกายจนถึงที่สุดนั้น สามารถนำไปสู่ความพ้นทุกข์ได้จริงหรือไม่ เดินเรื่อง จากการศึกษาฌาน สู่การแสวงหาด้วยพระองค์เอง เมื่อพระสิทธัตถะทรงเห็นข้อจำกัดของสมาธิขั้นสูง พระองค์มิได้ทรงตำหนิอาจารย์ทั้งสอง และมิได้ทรงปฏิเสธคุณค่าของสมาธิ แต่พระองค์ทรงมองเห็นสิ่งหนึ่งอย่างชัดเจนว่า ความสงบของจิตในสมาธิ แม้จะละเอียดลึกซึ้งเพียงใด หากยังไม่สามารถทำลายเหตุแห่งทุกข์และการเวียนว่ายตายเกิดได้ ก็ยังไม่ใช่เป้าหมายสูงสุดที่พระองค์กำลังค้นหา ดังนั้น พระองค์จึงทรงออกเดินทางต่อไป จากชีวิตที่เคยมีอาจารย์คอยชี้แนะ พระสิทธัตถะเริ่มก้าวเข้าสู่การทดลองด้วยพระองค์เอง พระองค์ทรงต้องการค้นหาคำตอบจากประสบการณ์ตรง ไม่ใช่จากคำบอกเล่า ไม่ใช่จากตำรา และไม่ใช่จากความเชื่อของผู้ใด แต่เป็นความจริงที่พระองค์จะต้องทรงพิสูจน์ด้วยพระองค์เอง การเดินทางครั้งนี้นำพระองค์เข้าสู่บริเวณ อุรุเวลาเสนานิคม สถานที่อันสงบใกล้แม่น้ำเนรัญชรา ซึ่งมีป่าไม้และธรรมชาติอันเหมาะแก่การปลีกวิเวก พระองค์ทรงพิจารณาว่า สถานที่แห่งนี้เหมาะสมแก่การค้นหาความจริงอย่างยิ่ง จึงทรงหยุดการเดินทาง และเริ่มต้นการบำเพ็ญเพียรอย่างจริงจัง