ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ (ਧੰਨ ਧੰਨ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਨ ਸੰਤ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ)#gurbani #kirtan

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਭਗਤ, ਗੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਵਉੱਚ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਨ, ਪਰ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 'ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੋਗ' (ਰਾਜ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਰਹਿਣਾ) ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੈ। [1] ()ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:"ਭਗਤੁ ਵਡਾ ਰਾਜਾ ਜਨਕੁ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਾਇਆ ਵਿਚਿ ਉਦਾਸੀ॥" (ਵਾਰ ੧੦, ਪਉੜੀ ੫) [1] ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਖੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਸਿਧਾਂਤ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:੧. ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੋਗ (ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਅਵਸਥਾ)ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਜੀ ਕੋਲ ਅਥਾਹ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਵੱਡਾ ਰਾਜ-ਪਾਠ ਅਤੇ ਸਭ ਸੁਖ-ਸਹੂਲਤਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਭੂ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਲੇਪ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦਾ ਫੁੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਦੀ ਜਿਸ ਜੁਗਤੀ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਜੀ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹਨ। [1] ੨. ਸੁਕਦੇਵ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਖੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਵੇਦ ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਕਦੇਵ ਮੁਨੀ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ। ਸੁਕਦੇਵ ਮੁਨੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੰਕਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੇ ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗੀ ਨੂੰ ਕੀ ਗਿਆਨ ਦੇਵੇਗਾ? ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ, ਤਾਂ ਸੁਕਦੇਵ ਮੁਨੀ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਅਸਲੀ ਤਿਆਗ ਮਨ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਨ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: [1] ਜਨਕ ਰਾਜਨ ਕਉ ਤਉ ਚਰਨ ਬੰਦਨਾ ਕਰੈ ਸੁਕਦੇਉ ਆਇਓ॥ ੩. ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ (ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ)ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੈਰਾਗਮਈ ਸਾਖੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਰਮਧਾਮ (ਦੇਵਲੋਕ) ਨੂੰ ਚੱਲੇ, ਤਾਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰੋਣ ਅਤੇ ਤੜਫਣ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਜੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਹ ਦੀ ਛੋਹ ਪਾ ਕੇ ਸੁਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰੁਕਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। [1] )ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਰਹੇ ਹਨ।ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜਪੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ (ਸੁਖਫਲ) ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਤੋਲ ਅੱਗੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਨਰਕ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਏ