Bursa Part I: Arkeoloji ve Atatürk Müzesi

Proje: Bahadır Saka Kurgu: Berkay Alper Seslendirme: Burak Yusuf Bozkurt Text: Bursa Arkeoloji Müzesi, kentin ve çevresinin binlerce yıllık geçmişine ışık tutan önemli kültür kurumlarından biridir. Temelleri 1902 yılında Bursa Erkek Lisesi bünyesinde atılan müze, 1904 yılında Müze-i Hümayun’un bir şubesi olarak resmî kimlik kazanmıştır. 1930 yılında Yeşil Medrese’ye taşınan müze, 1972 yılında arkeolojik eserlerin Kültürpark içerisindeki yeni binaya aktarılmasıyla bugünkü yapısına kavuşmuştur. Müzenin koleksiyonu, Bursa ve çevresindeki arkeolojik kazılardan elde edilen oldukça geniş bir eser grubunu kapsar. Miyosen Dönemi’nden Doğu Roma (Bizans) Dönemi’nin sonlarına kadar uzanan koleksiyonda tarih öncesi buluntular, heykeller, seramikler, sikkeler, mezar eserleri ve çeşitli taş eserler yer alır. Aktopraklık Höyük, Antandros ve Miletepolis gibi önemli merkezlerden gelen buluntular, bölgenin farklı medeniyetlerine dair önemli bilgiler sunar. Bursa Arkeoloji Müzesi’ni önemli kılan unsurlardan biri de kronolojik çeşitliliğidir. Neolitik ve Kalkolitik dönemlerden Roma ve Bizans dönemlerine kadar uzanan eserler sayesinde ziyaretçiler, Bursa ve çevresindeki kültürel gelişimi tek bir müze içerisinde takip edebilir. Özellikle bronz Athena ve Apollon eserleri, Paşalar Fosil Lokalitesi’nden çıkarılan buluntular ve Aktopraklık Höyük eserleri koleksiyonun öne çıkan parçaları arasındadır. Bursa Atatürk Müzesi, Mustafa Kemal Atatürk’ün Bursa ziyaretleri sırasında konakladığı tarihî köşkte yer alır. Çekirge Caddesi üzerindeki yapının 19. yüzyılın sonlarında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Atatürk’ün 20-24 Ocak 1923 tarihleri arasındaki ikinci Bursa ziyaretinde Bursa Belediyesi tarafından satın alınarak kendisine armağan edilen köşk, sonraki Bursa ziyaretlerinde de Atatürk’ün konakladığı önemli mekânlardan biri olmuştur. Köşk, Atatürk’ün vefatından sonra bir süre farklı amaçlarla kullanılmış, 1968 yılında müze olarak değerlendirilmek üzere Müzeler Genel Müdürlüğü’ne devredilmiştir. Cumhuriyet’in 50. yılı olan 29 Ekim 1973’te ise Atatürk Müzesi olarak ziyarete açılmıştır. Böylece yapı, yalnızca mimari özellikleriyle değil, Atatürk’ün Bursa’daki yaşamına ve ziyaretlerine tanıklık etmiş olmasıyla da tarihî bir değer kazanmıştır. Müzenin içerisinde Atatürk’ün kullandığı eşyaların büyük bölümü korunarak sergilenmektedir. Birinci katta kabul ve yemek salonları ile dinlenme odası; ikinci katta ise yatak ve çalışma odaları bulunur. Bu yönüyle Bursa Atatürk Müzesi, Cumhuriyet tarihini yalnızca belgeler üzerinden değil, Atatürk’ün günlük yaşamına ait mekânlar ve eşyalar üzerinden de tanıma imkânı sunan önemli bir müzedir.