Eğer 12 Eylül 1980'de Darbe Gecesi Asker Olsaydın?
GEÇMİŞTE SEN
0:00 / 0:00
Eğer 12 Eylül 1980'de Darbe Gecesi Asker Olsaydın?
21 031 просмотр · 6 ч назад
GEÇMİŞTE SEN
543 подписчика
21 031 просмотр · 6 ч назад
Saat dört. Koğuş karanlık. Ranzaların arasında küçük bir radyo cızırdıyor ve tok, resmi bir ses ordunun yönetime el koyduğunu söylüyor. Yıl 1980, eylülün on ikisi. Yirmi yaşındasın, askerliğini yapıyorsun. Kimse sana fikrini sormayacak. Sen emir alacaksın.
Bu videoda 12 Eylül 1980 darbesini, hiçbir şey planlamayan sıradan bir erin gözünden yaşıyorsun: darbeye giden kuyruklu, karanlık yıllar, radyodan okunan bildiri, boş bir kavşakta geçen sabah, ilk rahatlama... ve o sessizliğin yıllarca ödenen bedeli.
Bu videoda: 1979'un tüp ve yağ kuyrukları · 13 ilde sıkıyönetim · cumhurbaşkanını seçemeyen Meclis · Bayrak Harekâtı ve saat 04.00'teki bildiri · Hamzaköy'de "aynı denize bakan" iki lider · sokağa çıkma yasağı · fişler ve gömülen kitaplar · saydam zarflı 1982 anayasa oylaması · 1983'ün onaylı partileri · 650 bin gözaltı, 517 idam cezası · Geçici 15. Madde ve 30 yıl sonra gelen dava.
O sabah radyoyu sen dinleseydin, sevinir miydin, yoksa korkar mıydın? Ailende o sabahı hatırlayan biri varsa ona sor, cevabını yorumlara yaz.
#12Eylül #GeçmişteSen #Tarih
BÖLÜMLER
0:00 Saat dört, radyo cızırdıyor
1:18 1979: kuyruklar ve karanlık sokaklar
2:17 Asker zaten sokakta
2:29 Cumhurbaşkanını seçemeyen Meclis
3:07 12 Eylül gecesi: Bayrak Harekâtı
3:31 Bir numaralı bildiri
3:44 Hamzaköy: aynı deniz
4:07 Kavşakta bir er
4:45 Rahatlama
5:02 Fiş
5:58 1982: saydam zarf
6:38 1983: onaylı üç parti
7:00 Burada espri yok
7:52 Gece çalan zil
8:34 Hesap: 2010 ve 2014
9:13 Radyoyu kapat
📌 NOT
Bu video, 12 Eylül 1980 askerî darbesini sıradan bir erin gözünden, sadeleştirilmiş bir animasyon anlatıyla ele alır. "Sen" karakteri tek bir gerçek kişi değildir; koğuş, kavşak ve terhis sahneleri canlandırmadır. Video hiçbir siyasi görüşü, partiyi ya da darbeyi onaylamaz; darbe öncesi şiddette ve sonrasında sağdan ve soldan hayatını kaybeden herkesi saygıyla anar.
Bilanço rakamları (gözaltı, fiş, yargılama, idam cezaları, işkenceden ölümler, vatandaşlıktan çıkarma) basında ve TBMM darbe araştırmalarında derlenen kayıtlardan alınmıştır; kaynaklar arasında küçük farklar olan yerlerde (ör. infaz sayısı 48–50) bu belirtilmiştir. "Sadece aynı denize bakıyoruz" sözü anlatılanlara, kitapların yakılıp gömülmesi o yılları yaşayanların tanıklıklarına, saydam zarf bilgisi kaynakların çoğuna dayanır. Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya 2014'te müebbet hapis cezasına çarptırılmış, 2015'te ikisinin de ölümüyle dava düşmüştür.
KAYNAKLAR
• Vikipedi, "12 Eylül Darbesi" maddesi ve dipnotları (saatler, MGK, 124 tur, bilanço, 1982 halkoylaması)
• CNN Türk ve Medyascope: bildiriyi okuyan spiker Mesut Mertcan
• Bianet ve TimeTürk: Aralık 1978, 13 ilde sıkıyönetim
• Sabah (Mehmet Barlas, 12.09.2011) ve Haber7: Hamzaköy
• Haber7, "Tam 41 yıl geçti": 650 bin gözaltı, 517 idam cezası, 14 bin vatandaşlıktan çıkarma
• Serbestiyet ve Bianet: 1982 oy pusulası ve zarf
• Yeni Şafak "Seçim 1983" ve Ankara Üniversitesi tezi: 1983 seçimi ve vetolar
• Bianet ve NTV: Geçici 15. Madde ve 12 Eylül 2010 halkoylaması
• CNN Türk, Memurlar.net, Cumhuriyet: 2014 kararı ve 2015'te düşen dava
MÜZİK VE SES
Fon müziği ve ses efektleri bu kanal için bilgisayarda özgün olarak üretilmiştir (telifsiz). Anlatım, kanal sahibinin kendi sesinden seslendirilmiştir. Tüm çizimler ve animasyonlar özgündür.