Dwa tunele pod Wałbrzychem. Dlaczego jeden od 30 lat stoi pusty?

Pod Małym Wołowcem w Wałbrzychu biegną obok siebie dwa tunele kolejowe. Pierwszy Prusacy wykuli w latach 1876–1880, z użyciem nowatorskich wiertarek hydraulicznych Brandta i dziesiątek ton dynamitu. Trzydzieści lat później ruch na linii do Kłodzka urósł tak bardzo, że obok trzeba było przebić górę drugi raz. Dziś pociągi jeżdżą tylko tym młodszym tunelem. Starszy, z 1880 roku, od lat 90. stoi za kratą, bez szyn. W 1945 roku wycofujące się wojsko niemieckie wysadziło wloty od strony Wałbrzycha, a w latach 2018–2020 czynną rurę trzeba było zamknąć na wiele miesięcy i wyremontować za prawie 19 milionów złotych. Do 2026 roku w przewodnikach powtarzano, że obie rury mają różną długość. PKP PLK podaje dziś coś innego. W tym odcinku: — po co Prusy przebiły Mały Wołowiec i dlaczego tunel wykuto tylko na jeden tor — jak wiercono skałę maszynami Brandta i jak 400 robotników i urzędników świętowało koniec budowy w 1880 roku — dlaczego w latach 1909–1911 obok powstała druga rura i kto ją budował — co stało się z tunelem w 1945 roku i jak szybko go odbudowano — kiedy i dlaczego starsza rura przestała być potrzebna — ile naprawdę mierzą obie komory i co dzieje się z pustym tunelem dziś Źródła: • Przemysław Dominas — „Tunel kolejowy pod Małym Wołowcem w Wałbrzychu (część 2)”, Odkrywca 5/2021 (odkrywca.pl) • Przemysław Dominas — „Tunele kolejowe w Polsce w obecnych granicach, wybudowane do 1945 roku”, Księży Młyn, 2021 • Elżbieta Węgrzyn — „Najdłuższy czynny tunel kolejowy w Polsce jest na Dolnym Śląsku… Sprawdziliśmy ile naprawdę mierzą jego komory”, Gazeta Wrocławska, 24.08.2026 • PKP Polskie Linie Kolejowe — komunikaty o remoncie tunelu, 2019–2020 (plk-sa.pl) • Dziennik Wałbrzych — „Tunel pod Małym Wołowcem zamknięty na zawsze? Lakoniczne odpowiedzi kolei”, styczeń 2019 • Inżynieria.com — relacje z remontu tunelu, 2019–2020 • Wojciech Preidl — koncepcja adaptacji tunelu pod Małym Wołowcem, Górnictwo i Geoinżynieria, 2005 • nettg.pl — „Najdłuższy nieczynny tunel kolejowy pod Małym Wołowcem ma już 140 lat” #historia #Wałbrzych #kolej ℹ️ O tym filmie Materiał edukacyjny i historyczny. Opowieść opiera się na opublikowanych badaniach i źródłach wymienionych w opisie. Rekonstrukcje wizualne oraz głos narratora powstały przy pomocy sztucznej inteligencji, w celach ilustracyjnych — nie są to prawdziwe nagrania ani autentyczne materiały archiwalne. Tam, gdzie źródła się różnią, mówimy o tym w filmie.