Kızılderili Çadırında -40 Derecede Kışı Atlatabilir miydin? | Uyku İçin Tarih
Uyurken Sıkıcı Tarih
0:00 / 0:00
Kızılderili Çadırında -40 Derecede Kışı Atlatabilir miydin? | Uyku İçin Tarih
1 365 просмотров · 21 ч назад
Uyurken Sıkıcı Tarih
369 подписчиков
1 365 просмотров · 21 ч назад
Kuzey Amerika'nın büyük bozkırlarında yaşayan Lakotalar yaşlarını yılla değil, kışla sayardı; dillerinde kış ile yıl aynı sözcüktü. Çünkü o topraklarda kış, yılın sınavıydı. Kutuptan kopan soğuk hava, önünde tek bir dağ sırası olmadan Dakota düzlüklerine iner; eksi otuz, eksi kırk derece her kışın birkaç gecesidir. Ve bu geceler taş bir evde değil, on iki, on dört bizon derisinden dikilmiş koni biçiminde bir çadırda geçirilirdi.
Bu videoda bozkır kışının neden bu kadar sert olduğunu, Lakotaların göl ormanlarından bozkıra nasıl geldiğini ve atın hayatlarını nasıl değiştirdiğini, sonbaharda kurutulan eti ve wasnayı, kış kampı için ırmak vadisinin neden seçildiğini, bir tipinin nasıl kurulduğunu, çadırı sıcak tutan iç astarın üç ayrı işini, küçük ateşi ve taşla kaynatılan çorbayı, bizon postlarından yatakları, kış giysisini, atların kavak kabuğuyla beslenmesini, kar ayakkabısıyla bizon avını, Lakota takvimindeki kış aylarını, yalnızca kış gecelerinde anlatılan masalları ve her kışa bir resim çizilen kış sayımlarını gerçek kayıtlara dayanarak anlatıyoruz. Bir deri çadırın içinde, bir bozkır kışını atlatabilir miydin?
Bölümler:
0:00 Kışla Sayılan Yıllar
3:33 Bozkırın Kışı
7:37 Lakotalar Bozkıra Nasıl Geldi?
11:20 Sonbahar: Kışlık Et ve Wasna
14:49 Kış Kampının Yeri
18:42 Tipi Nasıl Kurulur?
22:10 İkinci Duvar: İç Astar
26:02 Küçük Ateş
29:34 Bizon Postlarının Altında
33:26 Kış Giysisi
37:08 Atlar ve Kavak Kabuğu
40:40 Kar Ayakkabısıyla Bizon Avı
44:21 Ağaçların Çatırdadığı Ay
48:05 Masal Mevsimi
51:55 Kış Sayımı: Yıldızların Düştüğü Kış
55:46 Zor Ay ve Bahar
59:21 Bu Kışı Atlatabilir miydin?
Bu videoyu hazırlarken saatlerce eski gezgin günlüklerini, müze kayıtlarını ve Lakotaların kendi tuttuğu resimli kış sayımlarını taradık. Tarihin böyle sessiz, kışın ortasında geçen hikâyelerini dinlemeyi seviyorsanız videoyu beğenip kanala abone olabilirsiniz — kanalda bunun gibi, insanların soğukla nasıl baş ettiğini anlatan onlarca hikâye daha var.
Harita altlığı: NASA Blue Marble Next Generation, Ocak 2004. Haritalardaki göç güzergâhı ve soğuk hava koridoru şematiktir.
#kızılderili #lakota #uykuiçintarih