دیپلماسی روزـ حسام برومند/لغزشهای کلان سیاسی دکترنجیب الله فقید|همه مسولیت برمیگردد به شخص دکترنجیب

هموطنان عزیز وهمراهان گرانقدر شبکه سیاسی ـ فرهنگی روز سلام برشما امروز به یک مساله بس مهم تاریخی میپردازیم بلی ، طرح پنج فقره ای سازمان ملل متحد برای حل سیاسی معضل افغنستان در اواخر قرن بیستم میلادی که برنامه کنونی ما روی همین موضوع متمرکز است افغانستان در تاریخ معاصر خود/ روزهایی را پشت سر گذاشته است که هر کدام می‌توانست مسیر سرنوشت یک ملت را برای دهه‌ها تغییر دهد؛ اما شاید کمتر مقطعی به اندازه روزهای پایانی سال‌های ۱۳۷۰ و ۱۳۷۱ خورشیدی/ چنین سرنوشت‌ساز، حساس و پر از پرسش‌های تاریخی بوده باشد. در آن روزها، افغانستان خسته از سال‌ها جنگ، ویرانی، مهاجرت و مداخله‌های خارجی، در برابر یک دوراهی بزرگ تاریخی قرار داشت: آیا می‌توانست از راه گفت‌وگو، تفاهم و یک توافق سیاسی میان افغان‌ها، فصل تازه‌ای از تاریخ خود را آغاز کند، یا بار دیگر میدان رقابت‌های مسلحانه و کشمکش‌های داخلی و خارجی خواهد شد؟ در همین فضای پرالتهاب، سازمان ملل متحد تلاش کرد راهی برای پایان جنگ و ایجاد یک نظم سیاسی فراگیر/ پیدا کند. طرح پنج‌فقره‌ای سازمان ملل، که بر اصولی چون استقلال و تمامیت ارضی افغانستان، حق تعیین سرنوشت سیاسی توسط مردم افغانستان، ایجاد یک روند انتقالی و حکومت وسیع‌البنیاد، کاهش و قطع مداخلات نظامی خارجی و فراهم‌سازی زمینه بازگشت مهاجران و بازسازی کشور استوار بود، یکی از مهم‌ترین تلاش‌های دیپلماتیک آن دوره به شمار می‌رفت. در مرکز این تلاش‌ها، نام «بنون سیوان» قرار داشت؛ دیپلمات سازمان ملل که سال‌ها/ در مسیر کابل، اسلام‌آباد، پشاور و دیگر پایتخت‌های درگیر در مسئله افغانستان رفت‌وآمد کرد و تلاش داشت میان طرف‌های متخاصم زمینه‌ای / برای توافق ایجاد کند. خود او بعدها تأکید کرد که هدف سازمان ملل / تحمیل یک راه‌حل خارجی نبود، بلکه تلاش برای شکل‌گیری راه‌حلی / توسط خود افغان‌ها بود. اما درست هنگامی که این روند به یکی از حساس‌ترین مراحل خود رسیده بود، حوادث با سرعتی شگفت‌انگیز تغییر کرد؛ استعفای نجیب‌الله، پناه‌گرفتن او در دفتر سازمان ملل، فروپاشی ساختار سیاسی و سپس رخدادهای خونین و پرابهام روزهای ۲۷، ۲۸ و ۲۹ حمل ۱۳۷۱، پرسش‌های بزرگی را در برابر تاریخ افغانستان گذاشت امروز، پس از گذشت بیش از سه دهه، ما دوباره به آن نقطه تاریخی بازمی‌گردیم؛ نه برای صدور حکم، نه برای دفاع از یک طرف، بلکه برای بازخوانی اسناد، شنیدن روایت شاهدان و پرسیدن پرسش‌هایی که هنوز پاسخ‌های قطعی برای همه آنها در دست نیست. در این برنامه / به سراغ یکی از مهم‌ترین روایت‌های آن دوره می‌رویم: مصاحبه تازه بنون سیوان درباره طرح پنج‌فقره‌ای،