Tak Zostały Stracone Strażniczki SS w Obozie Stutthof! | Dokument

Obóz koncentracyjny Stutthof, utworzony 1 września 1939 roku w Sztutowie na Mierzei Wiślanej, był pierwszym działającym obozem na okupowanych ziemiach polskich. Pod dowództwem Paula Wernera Hoppego i po włączeniu obiektu do sieci zagłady SS w 1944 roku, trafiło tu ponad trzydzieści pięć tysięcy żydowskich deportowanych z gett w Kownie i Rydze. Komora gazowa, zainstalowana w tym samym roku, wykorzystywała Cyklon B i funkcjonowała obok rozbudowanego krematorium. W okresie największego zagęszczenia w obozie przebywało ponad pięćdziesiąt dwa tysiące więźniów, charakteryzując się wyjątkowo wysoką śmiertelnością z powodu przeludnienia, tyfusu oraz okresowych selekcji. Współczesne szacunki historiograficzne określają łączną liczbę ofiar śmiertelnych na 63 000 do 65 000 osób. W kwietniu 1946 roku Specjalny Sąd Karny w Gdańsku osądził czterdziestu jeden członków załogi obozu. Strażniczki Jenny-Wanda Barkmann, Wanda Klaff, Elisabeth Becker i Ewa Paradies zostały skazane na karę śmierci za bezpośredni udział w selekcjach do komory gazowej oraz w kolumnach przymusowej ewakuacji ze stycznia 1945 roku, podczas których wiele więźniarek zmarło z powodu ekstremalnych warunków lub bezpośredniej interwencji personelu eskortującego. 4 lipca 1946 roku jedenaście wyroków wykonano na Biskupiej Górce na oczach tłumu szacowanego na dziesiątki tysięcy ludzi, co stanowiło celowy akt publicznej sprawiedliwości nad zbrodniami dokonywanymi w tajemnicy. Ściganie sądowe osób odpowiedzialnych za Stutthof trwało przez dziesięciolecia. W 2020 roku były strażnik Bruno Dey został skazany w Hamburgu na dwa lata pozbawienia wolności w zawieszeniu za współudział w zabójstwie 5230 osób, będąc sądzonym na podstawie prawa karnego dla nieletnich ze względu na swój wiek w momencie popełnienia czynów. W 2023 roku Irmgard Furchner, osobista sekretarka komendanta Hoppego, otrzymała identyczny wyrok w wieku 98 lat za swoją rolę administracyjną w aparacie obozowym. W obu wyrokach zastosowano standard prawny ugruntowany po skazaniu Johna Demjanjuka w 2011 roku, zgodnie z którym pełnienie jakiejkolwiek funkcji w ośrodku zagłady stanowi współudział w popełnionych tam zbrodniach.