10 Metrekarelik Dükkanda 30 Yıldır Atık Kazakları Kilim ve Yolluğa Dönüştürüyor

Adana’nın Kozan ilçesinde 30 yıldır dokuma tezgahının başında olan 52 yaşındaki Feyyaz Atar, eski kazaklardan sökülen ipleri ve kullanılmayan penyelerden kesilen kumaş parçalarını el emeğiyle kilim ve yolluğa dönüştürüyor. 10 metrekarelik dükkanda mesleğini sürdüren Atar, hem atıkları yeniden değerlendiriyor hem de unutulmaya yüz tutan dokumacılık geleneğini gelecek nesillere taşımaya çalışıyor. İlkokuldan sonra ailesinin teşvikiyle dokuma tezgahının başına geçen Atar, ustasının yanında çırak olarak başladığı meslekte kalfalık ve ustalığa kadar ilerledi. İki kız çocuğunu da bu meslekle büyüten Atar, geçmişte kadınların atıl kazakları kilim olarak değerlendirdiğini, ancak teknolojiyle birlikte yeni neslin kazakları atmayı tercih ettiğini söyledi. Dokumada kullanılan iplerin eski kazaklardan elde edildiğini anlatan Atar, bazı müşterilerin kazakları sökerek yumak haline getirdiğini, bazılarının ise kullanılmamış iplerle başvurduğunu belirtti. “Yaklaşık 30 senedir bu işi yapıyoruz. Genelde eski kazak söküntülerini kullanıyoruz. Bazen kendileri söküp yumak yapıp getiriyorlar. Biz de bunlardan yolluk, savan yapıyoruz. Bu bölgede hâlâ kullanılıyor” dedi. Dokuma ürünlerinin özellikle astım bronşiti olanlar tarafından tercih edildiğini ifade eden Atar, “Özelliği daha sağlıklı olması. Bronşiti olanlar bunu daha çok tercih ediyor. Kullanılmış kazakların boyası zaten çıkacağını çıkarmış oluyor” diye konuştu. Geleneksel dokuma tezgahında günde 5-6 metre yolluk dokuyabildiklerini, kilim ve yollukları çift mekik dokuduklarını, şehir dışından da sipariş geldiğini ekledi. Kozan’da dokumacılık yapan iki ustadan biri olan Atar, geçmişte özellikle kadınların evlerinde dokuma yaptığını, ancak bu geleneğin yeni nesilde giderek azaldığını kaydetti. “Önceden bu işi kadınlar daha çok yapıyordu. Şimdikiler o kadar heves etmiyor, uğraşmıyorlar. Eski kazaklar şimdi çöpe gidiyor. Fabrika işleri daha ucuz diye onlara yöneliyorlar. Şu anda iki kişi kaldık. Öbür arkadaş da bir iki seneye belki bırakabilir. Tek kalacağız” dedi. 10 metrekarelik dükkanda iki kızını büyüttüğünü belirten Atar, “Bazen insanlar buradan geçerken ‘Burada dokumacı varmış’ diyorlar. Duyan, gören oluyor ama çırak bulamıyoruz. Gençler çalışmak istemiyor, mesleğin geleceğini göremiyorlar. Aslında kadınlar biraz öncelik verse bu iş yürür, ama başında işi bilen bir usta olması gerekiyor” ifadelerini kullandı. #Adana #Kozan #Dokumacılık #AtıkKazak #Kilim #Yolluk #GeriDönüşüm #ElEmeği #GelenekselMeslek #FeyyazAtar