پارگی مینیسک زانو | از علائم و تشخیص تا آرتروسکوپی و درمان

پارگی مینیسک یکی از شایع‌ترین آسیب‌های زانو است که می‌تواند در افراد جوان، ورزشکاران و حتی افراد میانسال و سالمند دیده شود. برای درک بهتر این آسیب، ابتدا باید بدانیم مینیسک چیست و چه وظیفه‌ای در مفصل زانو دارد. در هر زانو دو مینیسک وجود دارد؛ مینیسک داخلی (Medial Meniscus) و مینیسک خارجی (Lateral Meniscus). این دو ساختار فیبروغضروفی بین استخوان ران و استخوان درشت‌نی قرار گرفته‌اند و مانند دو بالشتک یا ضربه‌گیر عمل می‌کنند. وظیفه اصلی آن‌ها توزیع یکنواخت نیروهای وارد شده به زانو، جذب ضربات، افزایش پایداری مفصل، کاهش اصطکاک و محافظت از غضروف مفصلی است. مینیسک از بافت فیبروغضروف تشکیل شده و بخش عمده آن از رشته‌های کلاژن نوع یک، پروتئوگلیکان‌ها و آب ساخته شده است. نکته مهم این است که خون‌رسانی مینیسک در همه قسمت‌های آن یکسان نیست. یک‌سوم محیطی مینیسک خون‌رسانی مناسبی دارد و در صورت پارگی، شانس ترمیم آن بیشتر است، اما بخش مرکزی تقریباً فاقد خون‌رسانی است و به همین دلیل توانایی ترمیم خودبه‌خودی بسیار محدودی دارد. پارگی مینیسک ممکن است در اثر پیچ خوردن ناگهانی زانو، آسیب‌های ورزشی، حرکات چرخشی هنگام تحمل وزن یا به دنبال فرسایش تدریجی با افزایش سن ایجاد شود. شایع‌ترین علائم این آسیب شامل درد در خط مفصلی، تورم، احساس گیر کردن یا کلیک، قفل شدن زانو و محدودیت حرکت است. انواع پارگی مینیسک پارگی مینیسک الگوهای مختلفی دارد که هر کدام می‌توانند بر انتخاب روش درمان تأثیر بگذارند. مهم‌ترین انواع پارگی عبارت‌اند از: پارگی طولی (Longitudinal Tear) پارگی شعاعی (Radial Tear) پارگی افقی (Horizontal Tear) پارگی مایل یا فلپ (Oblique/Flap Tear) پارگی کمپلکس (Complex Tear) پارگی ریشه مینیسک (Meniscal Root Tear) پارگی دسته‌سطلی (Bucket Handle Tear) در پارگی دسته‌سطلی، پارگی به صورت طولی ایجاد می‌شود و قسمت جداشده مینیسک به داخل مفصل جابه‌جا می‌شود. این قطعه می‌تواند بین سطوح مفصلی گیر کند و باعث قفل شدن زانو شود؛ به‌طوری‌که بیمار قادر به خم یا صاف کردن کامل زانو نباشد. این نوع پارگی معمولاً نیازمند درمان جراحی و در صورت امکان ترمیم مینیسک است. چرا امروزه مینیسک را تا حد امکان حفظ می‌کنند؟ سال‌ها پیش، درمان رایج بسیاری از پارگی‌های مینیسک، خارج کردن کامل آن بود. اگرچه این کار در کوتاه‌مدت باعث کاهش درد بیماران می‌شد، اما مطالعات طولانی‌مدت نشان دادند که برداشتن مینیسک باعث افزایش قابل توجه فشار وارد بر غضروف مفصل می‌شود. در نتیجه، غضروف سریع‌تر دچار تخریب شده و احتمال ابتلا به آرتروز زانو در سال‌های بعد افزایش می‌یابد. به همین دلیل، امروزه اصل اساسی در درمان پارگی مینیسک، حفظ حداکثری بافت مینیسک است. هر زمان که شرایط پارگی اجازه دهد، ترمیم یا بخیه مینیسک نسبت به برداشتن آن ارجحیت دارد. درمان پارگی مینیسک انتخاب روش درمان به عواملی مانند سن بیمار، محل پارگی، نوع پارگی، اندازه آسیب، میزان فعالیت فرد و وجود یا عدم وجود آرتروز بستگی دارد. در بسیاری از پارگی‌های کوچک یا دژنراتیو، درمان غیرجراحی شامل استراحت، اصلاح فعالیت، فیزیوتراپی، تقویت عضلات اطراف زانو و کنترل درد می‌تواند علائم بیمار را بهبود دهد. در صورتی که پارگی باعث درد مداوم، علائم مکانیکی یا قفل شدن زانو شود، ممکن است جراحی لازم باشد. امروزه بیشتر این جراحی‌ها با آرتروسکوپی زانو انجام می‌شوند. آرتروسکوپی یک روش کم‌تهاجمی است که در آن جراح از طریق برش‌های کوچک، دوربین و ابزارهای ظریف را وارد مفصل کرده و در صورت امکان مینیسک را ترمیم می‌کند. اگر ترمیم امکان‌پذیر نباشد، تنها قسمت آسیب‌دیده و غیرقابل ترمیم برداشته می‌شود تا بیشترین مقدار بافت سالم حفظ شود. آیا PRP برای پارگی مینیسک مفید است؟ یکی از سؤالات رایج بیماران، تأثیر تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) در درمان پارگی مینیسک است. بر اساس شواهد علمی موجود، تزریق PRP به‌تنهایی برای درمان پارگی مینیسک، به‌ویژه در مراحل اولیه، هنوز اثربخشی قطعی و قابل قبولی نشان نداده و به‌عنوان درمان استاندارد توصیه نمی‌شود. با این حال، برخی مطالعات نشان داده‌اند که استفاده از PRP پس از ترمیم یا بخیه مینیسک ممکن است در برخی بیماران به روند ترمیم کمک کند و احتمال موفقیت ترمیم را افزایش دهد. البته نتایج تحقیقات در این زمینه یکسان نیست؛ برخی مطالعات اثرات مثبتی گزارش کرده‌اند، در حالی که مطالعات دیگر تفاوت قابل توجهی نسبت به درمان معمول مشاهده نکرده‌اند. بنابراین، در حال حاضر شواهد کافی برای توصیه روتین PRP در همه بیماران مبتلا به پارگی مینیسک وجود ندارد و استفاده از آن باید بر اساس شرایط هر بیمار و نظر جراح ارتوپد انجام شود. جمع‌بندی مینیسک یکی از مهم‌ترین ساختارهای محافظ زانو است و حفظ آن نقش مهمی در سلامت طولانی‌مدت مفصل دارد. امروزه هدف درمان، حفظ و ترمیم مینیسک در صورت امکان است، زیرا خارج کردن آن می‌تواند خطر آرتروز زودرس را افزایش دهد. انتخاب بهترین روش درمان باید بر اساس نوع پارگی، محل آسیب، شرایط بیمار و شواهد علمی روز انجام شود. سلب مسئولیت: این محتوا (ویدئو، توضیحات، لینک و نظرات) توصیه پزشکی یا یک طرح درمانی نیست و فقط برای اهداف اطلاعاتی و آموزشی در نظر گرفته شده است. این محتوا جایگزین توصیه های پزشک شما نیست. قبل از انجام هر کاری که در این محتوا وجود دارد، با متخصص مراقبت های بهداشتی خود مشورت کنید و در مورد هر گونه سوالی که ممکن است در مورد سلامتی خود داشته باشید، همیشه از پزشک خود مشاوره بگیرید. این ویدیو نباید برای خوددرمانی بیماری شما استفاده شود و نباید توصیه های پزشک را نادیده بگیرید. استفاده از این محتوا به عهده شماست. ______________________________________ آدرس سایت و شبکه های اجتماعی ما https://www.roshdto.com/   / hessam__zare   https://t.me/cilinicroshd https://drmirarefin.com