ม้าต้าย ขุนพลที่ขงเบ้งไว้ใจ

ม้าต้ายเป็นตัวละครเรื่องสามก๊ก (จีนกลางเรียกว่าหม่าต้าย) เป็นหลานของม้าเท้ง ลูกพี่ลูกน้องกับม้าเฉียว แต่อายุน้อยกว่า จึงเป็นน้องม้าเฉียว โจโฉอ้างกระแสรับสั่งเรียกตัวม้าเท้งเข้าเมืองหลวง ม้าต้ายเตือนม้าเฉียวว่าโจโฉเจ้าเล่ห์ควรระวังตัว ม้าเท้งจึงให้ม้าเฉียวอยู่รักษาเมืองเสเหลียง ตนเองกับบุตรอีก 2 คนและม้าต้ายเข้าเมืองหลวง ถูกโจโฉจับฆ่าพร้อมบุตร ม้าต้ายหนีกลับเมืองได้แล้วร่วมกับม้าเฉียวยกทัพมารบแก้แค้นโจโฉ ม้าต้ายรบชนะจงฮิวในชั่วเพลงเดียว หลังจากนั้นติดสอยห้อยตามม้าเฉียวไปตลอด จนในที่สุดไปอยู่กับเตียวฬ่อเจ้าเมืองฮันต๋ง ด้วยกัน เมื่อเล่าปี่ตีเสฉวน เตียวฬ่อให้ม้าเฉียวกับม้าต้ายมาช่วยเล่าเจี้ยงป้องกันเสฉวน ในการรบที่ด่านแฮบังก๋วน ม้าต้ายยิงเกาทัณฑ์ถูกแขนซ้ายอุยเอี๋ยนบาดเจ็บ ม้าต้ายรบกับเตียวหุยสิบกว่าเพลงสู้ไม่ได้ ต่อมาภายหลังตามม้าเฉียวเข้าสวามิภักดิ์ต่อเล่าปี่ และได้เป็นนายทหารสำคัญคนหนึ่งของจ๊กก๊ก เมื่อเล่าปี่ยกทัพไปตีกังตั๋ง ม้าเฉียวกับม้าต้ายได้รับมอบหมายให้อยู่ช่วยอุยเอี๋ยนรักษาเมืองฮันต๋ง ตอนขงเบ้งไปปราบเบ้งเฮ็กพระเจ้าเล่าเสี้ยนให้ม้าต้ายคุมทหารสามพันนำเสบียงกินแก้ร้อนไปให้ทหารในทัพขงเบ้ง และได้อยู่ช่วยรบ ม้าต้ายจับเบ้งเฮ็กได้ 2 ครั้ง ในศึกครั้งที่ 3 และครั้งที่ 7 และจับนางจกหยงภรรยาเบ้งเฮ็กได้ ม้าต้ายจึงมีความดีความชอบมาก เมื่อขงเบ้งยกทัพไปตีวุยก๊กครั้งแรก ม้าต้ายไปในทัพด้วยเป็นกำลังสำคัญของขงเบ้งรับมือทัพเมืองเสเกี๋ยงของชนเผ่าเกี๋ยง จนในที่สุดผูกไมตรีกับพวกนี้ได้ หลังจากนั้นร่วมรบในศึกตีวุยก๊กตลอดมา ส่วนมากทำตามยุทธวิธีและกลอุบายของขงเบ้ง ประสบความสำเร็จมากกว่าล้มเหลว ผลงานสำคัญคือเตรียมเชื้อเพลิงไว้ในปากทางเข้าหุบเขาเฮาโลก๊ก เมื่อสุมาอี้หลงกลเข้ามา ม้าต้ายจุดไฟเผา ทหารวุยก๊กถูกไฟคลอกตายเป็นอันมากแต่มีฝนตกลงมา สุมาอี้และบุตรทั้งสองจึงรอดไปได้ เมื่อขงเบ้งป่วยเรียกม้าต้ายไปกระซิบสั่งการ หลังจากขงเบ้งตายแล้ว อุยเอี๋ยนไม่ยอมอยู่ใต้บังคับบัญชาของเอียวหงี จนเกิดขัดแย้งกันอย่างแรง ม้าต้ายแสร้งเข้ากับอุยเอี๋ยน เมื่ออุยเอี๋ยนปรารภจะไปสวามิภักดิ์ต่อวุยก๊ก ม้าต้ายทัดทานและแนะให้ตั้งตัวเป็นใหญ่ในจ๊กก๊กเสียเอง อุยเอี๋ยนหลงกลยกทัพไปประชิดกำแพงเมืองหวังจับเอียวหงี เอียวหงีทำตามกลอุบายที่ขงเบ้งเขียนสั่งไว้ ยั่วให้อุยเอี๋ยนแหงนหน้าร้องท้าทายว่าจะมีใครฆ่าตนได้ ม้าต้ายใช้โอกาสนี้ตัดศีรษะอุยเอี๋ยน พระเจ้าเล่าเสี้ยนปูนบำเหน็จความชอบให้ม้าต้ายรับตำแหน่งและบรรดาศักดิ์ของอุยเอี๋ยนสืบต่อมา