199 Superiores barbari (HA M.Ant. Phil. 14.1): jak nieudolne interpretacje zafałszowują historię

Za jedno z kluczowych źródeł dla poznania przeszłości ziem polskich w epoce rzymskiej uchodzi zdanie zapisane w Żywocie Marka Aureliusza (Vita Marci Antonini), znajdującym się w dziele Historia Augusta, niegdyś przypisywanym sześciu autorom, którzy jednak dziś uznawani są za postacie fikcyjne. Bezimienny autor z końca IV w. w takich słowach przedstawia wydarzenia roku 168 z czasów wojny markomańskiej, poprzedzające śmierć współcesarza Lucjusza Werusa (luty 169): Profecti tamen sunt paludati ambo imperatores et Victualis et Marcomannis cuncta turbantibus, aliis etiam gentibus, quae pulsae a superioribus barbaris fugerant, nisi reciperentur, bellum inferentibus. Przekładu dzieła na język polski dokonała Hanna Szelest w 1966 r.: „Obaj cesarze wyruszyli w stroju wojskowym; Wiktualowie i Markomanowie niepokoili wszystkie sąsiednie tereny, a inne ludy, które uciekały pędzone przez dalej mieszkających barbarzyńców, także rozpoczęłyby wojnę, gdyby nie zmuszono ich do cofnięcia się”. Tłumaczenie to bywało wielokrotnie wykorzystywane jako źródło w badaniach historycznych, jednak jego zestawienie z tekstem łacińskim wskazuje na znaczącą rozbieżność w stosunku do oryginału. Dosłowne tłumaczenie brzmiałoby mniej więcej: „Wyruszyli jednak odziani w strój wojskowy obaj imperatorzy, gdy Wiktualowie i Markomannowie siali zamęt we wszystkim, a także inne ludy, które wypędzone przez wyżej umieszczonych barbarzyńców uciekły, o ile nie zostałyby przejęte, wypowiadały wojnę”. Jeżeli podoba Ci się podcast INTERPRETACJE możesz go wesprzeć w serwisie Patronite.pl: 👉 https://patronite.pl/podcastinterpret... https://suppi.pl/interpretacje Albo postawić symboliczną kawę w serwisie Buycoffee.to: 👉 https://buycoffee.to/podcastinterpret...