Piwo Szlacheckie i Karczemne Przymus Propinacyjny, Rachunki Księżnej i Karczma, w Której Liczono

Czy przymus karczemny rzeczywiście wynikał z prawa nadanego szlachcie w 1496 roku, czy raczej z dworskiego zwyczaju, który dopiero później dostał oparcie w przepisach? Na sejmikach liczono beczki piwa, w Białymstoku księżna Branicka sprawdzała rachunki browaru, a w karczmie liczono każdy garniec. W tym filmie prowadzę widza przez piwo szlacheckie i karczemne w Polsce XVII i XVIII wieku: przez browary dworskie, podatki i miary, karczmę od środka, arendarzy i spory o propinację aż po debaty przed Sejmem Czteroletnim. Dowiesz się: • co naprawdę mówi statut z 1496 roku według badań Macieja Klussa i skąd wziął się mit o szlacheckim monopolu, • ile kosztowało warzenie piwa w jednym dużym majątku (rachunki Białegostoku z lat dziewięćdziesiątych XVIII wieku, według prac Janusza Roszki) i dlaczego nie wolno uogólniać go na całą Rzeczpospolitą, • jak wyglądał browar biskupów krakowskich w Muszynie i co mówią o nim rachunki z lat 1710–1712, • dlaczego krakowskie piwowarstwo upadało na długo przed upadkiem państwa, • jak wyglądała karczma od środka i kto w niej pracował: o arendarzach mówię na podstawie badań historyków, a opinie z epoki, w tym Staszica, podaję wyraźnie jako opinie, • czym były przymus propinacyjny, kary i kredyt w karczmie, • co o piwie na szlacheckim stole zapisali pamiętnikarze, a czego w ich tekstach brakuje, • jak o karczmach spierano się przed Sejmem Czteroletnim. ROZDZIAŁY 0:00 Sześćdziesiąt beczek dla braci 2:47 Statut, którego nikt nie przeczytał 6:36 Browar przy dworze 10:31 Rachunki księżnej 14:58 Miasto, które przestało warzyć 18:55 Biskupie rachunki z Muszyny 22:23 Karczma od środka 25:38 Litr piwa w Białymstoku 29:48 Człowiek z dziesiątym garncem 33:56 Przymus 37:40 Stół pański 41:31 Sto pijaków i jeden szynkarz JAK TO ZROBIŁEM Opowiadam historię przez konkretne dokumenty, rachunki, umowy i pamiętniki. Tam, gdzie źródła milczą, mają luki albo sobie przeczą, mówię to wprost: liczby podaję jako rząd wielkości, a rozbieżności zaznaczam. Nie powtarzam stereotypów o żadnej z grup społecznych opisywanych w filmie. ŹRÓDŁA I MATERIAŁY Film opiera się na opracowaniach historyków, między innymi na pracach Macieja Klussa, Janusza Roszki, Sławomira Dryi, Emila Kalinowskiego i Edwarda Kałuznego, na pamiętnikach i dziełach z epoki (Jędrzej Kitowicz, Jan Chryzostom Pasek, Stanisław Staszic, Julian Ursyn Niemcewicz) oraz na dokumentach z archiwów. Część obrazów to archiwalne zdjęcia, ryciny, skany i obrazy ze zbiorów publicznych, a część to ilustracje wygenerowane komputerowo, które pokazują sceny z epoki. Jeśli chcesz poznać źródło konkretnego ujęcia, napisz w komentarzu. Film ma charakter historyczny i edukacyjny. Alkohol jest w nim tematem dziejów, gospodarki i prawa, a nie zachętą do picia. #historia #piwo #karczma