Peribacaları Nasıl Oluştu? Erciyes Hiç Patlamasaydı Kapadokya
System Diaries
0:00 / 0:00
Peribacaları Nasıl Oluştu? Erciyes Hiç Patlamasaydı Kapadokya
14 просмотров · 6 ч назад
System Diaries
252 подписчика
14 просмотров · 6 ч назад
💬 Sence Erciyes hiç patlamasaydı bu coğrafyanın insanları nasıl bir hayat yaşardı? Yorumlara yaz ve bu videoyu Kapadokya'yı merak eden bir arkadaşına gönder.
Şafak vakti Göreme'nin üzerinde bir sıcak hava balonundasın. Aşağıda şapkalı taş kuleler, kayaların içine açılmış pencereler… Bu manzaranın aslında yanardağların eseri olduğunu biliyor muydun? Bu videoda zamanı geri sarıyoruz: Erciyes, Hasan Dağı ve bölgenin eski yanardağları patlıyor, kül tüfe dönüşüyor ve peribacaları şekilleniyor. Sonra asıl soruyu soruyoruz: Erciyes hiç patlamasaydı, aynı balondan aşağı baktığında ne görürdün?
Bu videoda: Kapadokya'yı tek bir dağın değil koca bir volkanik sistemin oluşturması, yalnızca Cemilköy patlamasının yaklaşık 300 km³ malzeme saçıp 8.600 km²'yi örtmesi, külün sıkışıp yumuşak ve kolay oyulan tüfe dönüşmesi, sert bazalt ve ignimbrit kapakların peribacası şapkalarını oluşturması, şapka düşünce kayanın çok daha hızlı aşınması, Kızılırmak vadisinin derinleşmesi, tüfe oyulan evler, ahırlar, ambarlar ve güvercinlikler, 1963'te bir ev tadilatında yeniden bulunan Derinkuyu ve Kaymaklı yeraltı şehirleri, limon ve patatesin saklandığı serin kaya depolar, Göllüdağ obsidyeninin Antalya'daki Öküzini Mağarası'na ve denizi aşıp Kıbrıs'a uzanan yolculuğu, 2024'te Türkiye'de balonla uçan yaklaşık 933 bin kişi (uçuşların %80'den fazlası Kapadokya'da) ve son patlaması yaklaşık 8.970 yıl önce olan Hasan Dağı.
Not: "Hiç patlamasaydı" kısmı bir düşünce deneyidir; o bölümdeki değişiklikler bizim çıkarımımızdır. Haritalar, kesitler ve canlandırmalar temsilidir.
🔔 Abone ol: / @systemdiariestr
⏱ Bölümler
0:00 Giriş
0:44 Patlamalar
1:19 Tüf
2:01 Şapkalar
2:42 İnsanlar
2:58 Yeraltı şehirleri
3:37 Volkan camı
3:56 Bugün
4:18 Hiç patlamasaydı?
5:09 Uyuyan dağlar
5:24 Kapanış
Kaynaklar:
• Çiner, A., Aydar, E., Sarıkaya, M. A. 2012, "Volcanism and evolution of the landscapes in Cappadocia", IFEA (books.openedition.org/ifeagd/3212) — volkanik sistem, ignimbritler, Cemilköy patlaması hacmi ve alanı, peribacası oluşumu, sert kapak ve aşınma, Kızılırmak
• Le Pennec vd. 2005, Journal of Volcanology and Geothermal Research — Kapadokya ignimbritlerinin stratigrafisi
• Sarıkaya vd. 2015 — peribacalarında kapak ve aşınma hızları
• Schmitt vd. 2014, PLOS ONE — Hasan Dağı'nın Holosen patlaması (~8.970 yıl önce)
• MTA, Türkiye Volkanları — Erciyes ve Hasan Dağı
• Öküzini Mağarası ve Kıbrıs Erken Neolitik obsidyen kaynak çalışmaları — Göllüdağ obsidyeni
• T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı — Derinkuyu ve Kaymaklı yeraltı şehirleri (Derinkuyu 1963)
• T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı / SHGM — 2024 sıcak hava balonu yolcu verisi
• Kaya depolar: AA / TRT Haber aktarımları
• Yükseklik verisi: AWS Terrain Tiles (Mapzen; SRTM, GMTED, ETOPO1); harita: Natural Earth (kamu malı)
#SystemDiaries #Kapadokya #Erciyes #Peribacaları #Coğrafya