Morze Aralskie: jak czwarte największe jezioro świata stało się pustynią
OGROM
0:00 / 0:00
Morze Aralskie: jak czwarte największe jezioro świata stało się pustynią
480 просмотров · 4 недели назад
OGROM
22 подписчика
480 просмотров · 4 недели назад
W 1960 roku Morze Aralskie zajmowało 68 tysięcy kilometrów kwadratowych i było czwartym największym jeziorem świata. Pół wieku później statki stały na piasku dziesiątki kilometrów od wody, a na odsłoniętym dnie powstała pustynia Aralkum.
Film pokazuje, jak przekierowanie Syr-darii i Amu-darii do systemów nawadniających zmieniło cały region, dlaczego południowy Aral niemal zniknął oraz jak zapora Kok-Aral pozwoliła uratować jego północną część.
O CZYM JEST FILM:
▪️ 68 tysięcy kilometrów kwadratowych dawnego jeziora
▪️ Kanały nawadniające i produkcja bawełny
▪️ Upadek portów oraz rybołówstwa
▪️ Powstanie pustyni Aralkum
▪️ Rozpad jeziora na oddzielne baseny
▪️ Zapora Kok-Aral i powrót ryb
▪️ Próby zatrzymania słonego pyłu
▪️ Przyszłość Morza Aralskiego
TIMECODY:
00:00 — Czwarte największe jezioro świata
00:59 — Dlaczego Morze Aralskie nie ma odpływu
03:16 — Porty, wyspy i przemysł rybny
04:11 — Bawełna zaczyna odbierać wodę rzekom
06:16 — Kanały, przez które znikała woda
07:37 — Ostrzeżenia, których nie zatrzymano
08:33 — Morze rozdziela się na dwa zbiorniki
09:12 — Zasolenie niszczy ryby i mokradła
11:24 — Mujnak zostaje na pustyni
12:03 — Narodziny pustyni Aralkum
13:36 — Południowy Aral rozpada się na baseny
15:09 — Zapora Kok-Aral odwraca katastrofę
17:39 — Granice odbudowy północnego jeziora
18:24 — Saksaul przeciw słonemu pyłowi
19:10 — Ocieplenie i kolejne suche lata
19:54 — Czy Morze Aralskie może jeszcze wrócić
20:34 — Dwie prawdy o tej katastrofie
ŹRÓDŁA:
📚 W filmie wykorzystano dane i opracowania:
— NASA Earth Observatory, „World of Change: Shrinking Aral Sea”
— NASA Earth Observatory, „Dust Over the Aral Sea”, 2009
— Philip P. Micklin, „Desiccation of the Aral Sea: A Water Management Disaster in the Soviet Union”, „Science”, 1988
— Bank Światowy, „Saving a Corner of the Aral Sea”, 2005
— Bank Światowy, „World Bank and Kazakhstan Plan Further Improvements in the Northern Aral Sea Area”, 2014
— Bank Światowy, dokumentacja projektu Syr Darya Control and Northern Aral Sea
— Program Narodów Zjednoczonych do spraw Środowiska, materiały dotyczące jezior, suszy i zmian klimatu w regionie Morza Aralskiego
— Badania Nikolaja Aladina i Igora Plotnikova dotyczące zmian zasolenia i ekosystemu Morza Aralskiego