Eğer Aralık 1978'de Maraş'ta Bir Lise Öğrencisi Olsaydın?

Aralık 1978, Kahramanmaraş. Yörükselim'de bir ev, sobanın başında bir dede ve sazı. Sana bayrama kadar bir türkü öğreteceğine söz veriyor. Bir hafta sonra o ev olmayacak. Bu videoda Maraş olaylarına, kurgusal bir Alevi ailenin on yedi yaşındaki oğlunun gözünden bakıyoruz: sinemada patlayan bomba, şehri saran söylentiler, öldürülen iki öğretmen, hoparlörden yükselen anons, bir komşunun açtığı kapı ve geride kalanlar. Bu videoyu o hafta hayatını kaybedenlerin anısına saygıyla hazırladık. Not: Aile ve komşu kurgusaldır. Olaylar, tarihler ve rakamlar açıklamadaki kaynaklara dayanır. Kaynaklar arasında farklı rakamlar olduğunda bunu videoda belirttik. Videoda kimse isimle suçlanmamaktadır; yargı kararlarını olduğu gibi aktardık. Görseller ve seslendirme yapay zekâ ile üretilmiştir. #1978 #Maraş #Kahramanmaraş #YakınTarih #Türkiye 📖 BÖLÜMLER 00:00 18 Aralık 1978, Akşam 01:05 Önce Biraz Arka Plan 01:54 Okul 02:28 19–20 Aralık: Sinema ve Kahvehane 03:24 21 Aralık: Öğretmenler 03:46 22 Aralık: Cenaze 04:08 Hoparlör 04:41 23 Aralık: Duman 05:12 Komşunun Kapısı 05:51 Kilerde 06:34 24 Aralık: Sokağa Çıkma Yasağı 07:00 Dede 07:32 Bilanço 07:58 Dava 08:43 Gitmek ve Bugün 09:47 Senin Hikâyen #1978 #Maraş #Kahramanmaraş #YakınTarih #Türkiye 📚 Kaynaklar: Kronoloji (19 Aralık sinema bombası, 21 Aralık öğretmenler, mahalleler, 24 Aralık sokağa çıkma yasağı, 25 Aralık gecesi sıkıyönetim kararı, 804 sanık, davanın başlangıcı) — Bianet, 43. yıl dosyası: https://bianet.org/haber/maras-katlia... Sinema seansı saati, CHP il binası, PTT ve öğretmen derneğine saldırı, cenaze günü çarşıda üç ölü, valinin asker talebi, Kayseri ve Gaziantep'ten birlikler, 26 Aralık'ta 13 ilde sıkıyönetim, Şeyh Adil Mezarlığı — Sözcü, 2019: https://sozcu.com.tr/maras-katliami-u... 20 Aralık Akın Kıraathanesi bombası — Timeturk, 25.12.2008: https://www.timeturk.com/tr/2008/12/2... ; NTV, 19.12.2010: https://www.ntv.com.tr/turkiye/k-mara... Belediye hoparlörü ve camilerden yapılan anonslar — Gazete Vatan, 23.12.2011: https://www.gazetevatan.com/gundem/ka... MİT belgesine göre askerin 23 Aralık'ta kente ulaşması; gayriresmî 500'ü aşkın ölü tahmini — Rudaw, 19.12.2022: https://rudaw.net/turkish/middleeast/... Mahkeme kayıtlarına dayanan bilanço (111 ölü, 6'sı kimliksiz, 552 ev, 289 işyeri), ilk karar 8 Ağustos 1980 (22 idam), yeniden yargılamalarla 29 idam ve 7 müebbet, hiçbir idamın infaz edilmemesi, 1991 Terörle Mücadele Kanunu ile tahliyeler, kararın 12 Eylül'den 34 gün önce verilmesi — Fikret İlkiz, Bianet, 26.12.2011: https://bianet.org/yazi/1978-kahraman... Ölenlerin 17'sinin kadın olması; komşularını saklayan kadınlar; Alevi nüfusun büyük kısmının göçü — Cumhuriyet, 22.12.2016: https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/m... Tanık Meryem Polat'ın mahzende saklanarak kurtulması — Bianet English, 2007: https://bianet.org/haber/remembering-... Sinema bombası davasında bir numaralı sanığın beraati — Bianet 43. yıl (yukarıda); Hürriyet Daily News, 17.04.2013: https://hurriyetdailynews.com/alevi-l... 12 Eylül iddianamesinin Maraş olaylarını darbeye zemin hazırlamak isteyenlerin provoke ettiği olaylar arasında sayması — Bianet: https://bianet.org/haber/toplumda-kao... 1970'lerde siyasi şiddette yaklaşık beş bin ölü, günde ortalama on suikast (Le Monde diplomatique, 1981 kaynaklı) — Wikipedia, 1980 Turkish coup d'état: https://en.wikipedia.org/wiki/1980_Tu... Kentte ilk anmanın 2010'da yapılması ve sonraki anma yasakları — NTV, 19.12.2010 (yukarıda); Bianet, 2015: https://bianet.org/haber/37-years-aft... Genel çerçeve ve rakam karşılaştırması — Wikipedia, Maraş massacre: https://en.wikipedia.org/wiki/Mara%C5...