Hər şeyi Allah yaradıbsa, bəs Allahı kim yaradıb? 60–70 il yaşayıb, əbədi cəhənnəmə getmək?

Hər şeyi Allah yaradıbsa, bəs Allahı kim yaradıb? 60–70 il yaşayıb, əbədi cəhənnəmə getmək? | Ateizmin şübhələrinə cavablar | “Ortaq Nöqtə” – 3. Sezon, 6. Bölüm Əgər hər şeyin bir yaradanı varsa, bəs Allahı kim yaradıb? İnsan cəmi 60–70 il yaşadığı halda əbədi cəza alması necə izah olunur? İlahi imtahan Allahın bilmədiyi bir şeyi öyrənməsi üçündür, yoxsa insanın kamilləşməsi üçün? Əxlaqın əsası nədir və insan cəzasız qalacağını bilsə, yenə də əxlaqlı davranarmı? 🎙 Aparıcı: Kamran Ağabalayev 🎤 Qonaqlar: ▪️ Hacı Ramil Bədəlov ▪️ Rövşən Abdullaoğlu “Ortaq Nöqtə” verilişinin 3-cü sezon, 6-cı bölümündə ateizmin və fəlsəfənin ən çox müzakirə olunan suallarından bəziləri ətrafında geniş söhbət aparılır. İlahi imtahanın mənası, dünya həyatının zəruriliyi, vicdan və fitrət, obyektiv əxlaq, ilahi ədalət, əbədi cəza, səbəblər zənciri və “vacib varlıq” anlayışı fərqli nümunələr və fəlsəfi arqumentlər əsasında müzakirə olunur. 📌 Bu bölümdə: 00:00:20 — İlahi imtahan Allahın bilməsi üçün deyil, insanın kamilləşməsi üçündür 00:05:50 — Dünya həyatı ana bətnindəki doqquz ay kimi zəruri bir mərhələdir 00:10:28 — Tövhid dünyagörüşündə vicdan Allahın səfiri kimi qəbul olunur 00:15:11 — Mursi tayfası: əxlaq normaları insanın fitrətinə yazılıb 00:28:52 — Platonun Giges üzüyü: cəzasızlıq insanın əxlaqını dəyişirmi? 00:42:51 — İlahi məhkəmədə cəza əməlin müddətinə yox, miqyasına görə verilir 00:46:57 — Varlıqlar zənciri varlığı özündən olan bir varlıqda dayanmalıdır 00:55:31 — Vacib varlığa “səni kim yaradıb?” sualı fəlsəfi baxımdan niyə absurddur? Verilişdə ilk olaraq ilahi imtahan məsələsi müzakirə edilir. Vurğulanır ki, imtahan Allahın bilmədiyi bir şeyi öyrənməsi üçün deyil; insanın seçimləri vasitəsilə özünü formalaşdırması, daxilindəki potensialı üzə çıxarması və kamilləşməsi üçündür. Dünya həyatı da son dayanacaq kimi deyil, insanın keçməli olduğu zəruri mərhələ kimi izah olunur. Ana bətnindəki doqquz ay dünyaya gəlmək üçün necə qaçılmaz mərhələdirsə, dünya həyatı da insanın sonrakı mərhələyə hazırlanması baxımından belə təqdim olunur. Əxlaq mövzusunda vicdan və fitrət anlayışları ön plana çıxır. Tövhid dünyagörüşündə vicdan insanın daxilindəki ilahi istiqamətləndirici kimi təqdim olunur. Mursi tayfası nümunəsi üzərindən isə bəzi əsas əxlaq prinsiplərinin insanın fitrətinə yazılıb-yazılmaması məsələsi müzakirə edilir. Platonun məşhur “Giges üzüyü” düşüncə təcrübəsi də əsas mövzulardandır: əgər insan görünməz olsa və etdiyi heç bir işə görə cəzalandırılmayacağını bilsə, yenə də əxlaqlı davranarmı? Bu sual əxlaqın yalnız cəza qorxusuna, yoxsa daha dərin daxili prinsiplərə söykənməsi baxımından təhlil edilir. Verilişin digər mühüm mövzusu ilahi ədalət və əbədi cəza məsələsidir. “İnsan 60–70 il yaşayıb necə əbədi cəhənnəmə gedə bilər?” sualı çərçivəsində cəzanın yalnız əməlin neçə il davam etməsinə görə deyil, əməlin mahiyyəti, miqyası və doğurduğu nəticələr baxımından qiymətləndirilməsi müzakirə olunur. Fəlsəfi hissədə isə səbəblər və varlıqlar zənciri məsələsinə toxunulur. Əgər hər bir varlığın var olması üçün başqa səbəb tələb olunursa, bu zəncirin sonsuz şəkildə geriyə gedib-getməyəcəyi müzakirə edilir və nəticədə varlığı başqasından asılı olmayan “vacib varlıq” anlayışı izah olunur. Bu çərçivədə “Hər şeyi Allah yaradıbsa, Allahı kim yaradıb?” sualına da toxunulur. Müzakirədə vurğulanır ki, “yaradılmış olmaq” mümkün varlıqlara aid xüsusiyyətdir; vacib varlıq isə tərif etibarilə varlığı başqasından asılı olmayan varlıqdır. Buna görə “vacib varlığı kim yaradıb?” sualı fəlsəfi baxımdan anlayışın özünə zidd hesab olunur. Əsas mesaj: Allahın varlığı, ilahi imtahan, əxlaq, vicdan, cəza və insan azadlığı bir-birindən ayrı mövzular deyil. Bu suallar insanın haradan gəldiyi, niyə yaşadığı və hansı həqiqətə söykəndiyi məsələlərinin müxtəlif tərəfləridir. 🔔 Növbəti bölümləri qaçırmamaq üçün kanala abunə olun, videonu bəyənin və fikirlərinizi şərhlərdə bölüşün. 📺 “Ortaq Nöqtə” – 3. Sezon, 6. Bölüm | Kanal 5 #OrtaqNöqtə #KamranAğabalayev #HacıRamilBədəlov #RövşənAbdullaoğlu #Kanal5 #Ateizm #AteistlərinŞübhələri #AllahıKimYaradıb #ƏbədiCəhənnəm #İlahiİmtahan #İlahiƏdalət #Əxlaq #Vicdan #Fitrət #GigesÜzüyü #Platon #VacibVarlıq #AllahınVarlığı #Fəlsəfə #Tövhid