Kolonii fi Impaayera

Sirni daangaa biyya biraatti darbee humnaa fi tooftaan gabbarsiisee eenyummaa ofiitin bulchu sirna koloniiti. Daangaan lafaa sirna kolonii jala jiru immoo Impaayera jedhama. -Yaadni Kolonii Ayyaana sirrii hin taane irraa madda. ‘Imperaalizimii’ fi ‘Fiwudaalizimii’n kolonii kallattii(direct Colonization) kan gaggeessa turan yoo ta’u, ‘Kaappitaalizimii’ ‘Sooshalizimii’ fi bulchiisni biyyoota Arabaa immoo weerara ‘ayidolojitti’ gargaaramuudhaan Kolonii al-kallattii(indirect colonization) gaggeessun beekamu. Koloniin bifa lama qaba: innis qaamaa-qalbiin gabroomuu of keessaa qaba. Koloniin qaamaa saamicha qabeenyaa fi humna namaa yoo ta’u, koloniin qalbii ykn ‘ayidolojii’ immoo eenyummaa balleessun kan ofiitin bakka buusuudha. Koloniin bifa lameenuu kopha kophaan osoo hin ta’in walumafaana hojiirra oolu. Amma koloniin qaamaa gara kolonii al-kallattiitti(indirect colonization) kan jijjiirame yoo ta’u, kan qalbii(ayidolojii) immoo akkuma dhufetti babal’atee itti fufe. Koloneeffattootni seenadhaan beekaman hedduun isaanii biyyoota Awuroppaa fi Arabaa yoo ta’an Afrikaa keessaa immoo garee bakka-bu’ummaa Ingiliziif ijaaramee ture kan Mootoma Salamoon ofiin jedhuudha, Sirnoota Xabboo keessatti kolonii fi impaayerri hin jiru. Sababni isaa sirni Xabboo hariiroo sirna uumamaa fi eenyummaa saba isaatin diriira waan ta’eef haalli uumamaa isaaf hin hayyamu. Yaada guutuu argachuuf: Link: