1. සම්මා දිට්ඨි ~ Ven. Mathara Mahinda Thero.

දසවස්තුක, කම්මස්සකතා, චතුසත්‍ය සම්මා දිට්ඨිය. පූජ්‍ය මාතර මහින්ද ස්වාමීන්වහන්සේ. සම්මා දිට්ඨි යනු බුදු දදහමේ දැක්වෙන ආර්‍ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයේ පළමු අංගයයි. ~ කතමො ච භික්ඛවෙ, සම්මාදිට්ඨි? යං ඛො භික්ඛවෙ, දුක්ඛෙ ඤාණං, දුක්ඛමුදයෙ ඤාණං, දුක්ඛනිරොධෙ ඤාණං, දුක්ඛනිරෝධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං අයං වුච්චති භික්ඛවෙ, සම්මාදිට්ඨි ~ මග්ගවිභංග සුත්ත, https://pitaka.lk/books/bodhi-pakshika-dha... මෙහි සරල අර්ථය "මෙහිදී නිවැරදි දැක්ම" හෝ "යථාර්ථවාදී අවබෝධය" යන්නයි. ~ දුක්ඛේ ඤාණං, දුක්ඛ සමුදයේ ඤාණං, දුක්ඛ නිරෝධයේ ඤාණං ~ ~ කුසලංච පජානාති, කුසල මූලංච පජානාති ~ ~ අකුසලංච පජානාති, අකුසල මූලංච පජානාති ~ සංකල්පීය ස්වරූපය: බෞද්ධ දර්ශනයට අනුව සම්මා දිට්ඨිය ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැක: 1. ලෞකික සම්මා දිට්ඨිය (කුසලාකුසල කර්ම පිළිගැනීමේ දැක්ම): කර්මය සහ කර්මයේ විපාක පිළිගැනීම. දන් දීමෙහි, පූජා කිරීමෙහි විපාක ඇතැයි විශ්වාස කිරීම. මව්පියන්ට කළගුණ සැලකීමේ වැදගත්කම සහ පරලොවක් ඇති බව පිළිගැනීම. ලෝකයේ යහපත් සහ අයහපත් ක්‍රියා සඳහා නිසි ප්‍රතිඵල ලැබෙන බවට ඇති අවබෝධය. 2. ලෝකෝත්තර සම්මා දිට්ඨිය (ආර්ය සත්‍ය අවබෝධය): චතුරාර්ය සත්‍යය (දුක, දුකට හේතුව, දුක නැති කිරීම සහ එයට යන මාර්ගය) පිළිබඳ අවබෝධය. පංචස්කන්ධයේ අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම ස්වභාවය දැකීම. හේතුඵල දහම (පටිච්ච සමුප්පාදය) පිළිබඳ ඥානය. ජීවිතයට ඇති වැදගත්කම: *මඟපෙන්වන්නා වීම: ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයේ අනෙක් අංග සෙසු මංපෙත්වලට යොමු කරන්නේ සම්මා දිට්ඨිය මුල් කරගෙනය. එය නැඹුරුව නිවැරදි කරයි. *වරදින් වැළකීම: වැරදි ආකල්ප, මිථ්‍යා දෘෂ්ටි සහ අහිතකර ක්‍රියාවන්ගෙන් පුද්ගලයා මුදවා ගැනීමට උපකාරී වේ. *නිවනට මඟපෙන්වීම: සංසාර දුකෙන් එතර වීමට සහ මූලික මානසික නිදහස (නිවන) ළඟා කර ගැනීමට අත්‍යවශ්‍යම පදනම වේ. • බුදු දහමේ මූලික ඉගැන්වීමක් වන ආර්‍ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය (Noble Eightfold Path) මෙය කොටස් තුනක් යටතේ වර්ගීකරණය කර ඇත. බුදුදහමට අනුව සම්මා දිට්ඨිය (නිවැරදි දැකීම) යනු ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයේ පළමු වැන්නයි. ඔබ සඳහන් කළ මෙම කරුණු තුන සම්මා දිට්ඨිය ගැඹුරින් තේරුම් ගැනීමට උපකාරී වන ප්‍රධාන අංශ තුනකි. මෙය ප්‍රධාන කොටස් තුනක් (ත්‍රිවිධ ශික්ෂාව) යටතේ අංග අටකින් යුක්තව විග්‍රහ කෙරේ. I. ප්‍රඥා සඛන්ධය (ප්‍රඥාවට අයත් අංග) (Wisdom) සම්මා දිට්ඨි, සම්මා සංකප්ප. ~ සම්මා දිට්ඨි (මැනවින් දැකීම / නිවැරදි දැක්ම) ~ සම්මා සංකප්ප (මැනවින් කල්පනා කිරීම / නිවැරදි කල්පනාව) II. ශීල ස්කන්ධය (ශීලයට අයත් අංග), (Ethical Conduct) සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත , සම්මා ආජීව. ~ සම්මා වාචා, සත්‍යවාදී සහ යහපත් වචන කතා කිරීමයි. එයින් වැළැකීම ~ සම්මා කම්මන්ත (Right Action / නිවැරදි ක්‍රියාව): ~ සම්මා ආජීව (Right Livelihood / නිවැරදි ජීවිකාව) III. සමාධි ස්කන්ධය (සමාධියට අයත් අංග), (Mental Discipline) සම්මා වායාම, සම්මා සති, සම්මා සමාධි. ~ සම්මා වායාම (Right Effort / නිවැරදි උත්සාහය): ~ සම්මා සති (Right Mindfulness / නිවැරදි සිහිය): ~ සම්මා සමාධි (Right Concentration / නිවැරදි සමාධිය) පහත කරුණු එම මාර්ගයේ ජීවත් වීමයි වැදගත් කම. 1. ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයේ අංග අටක් ඇති බව. 2. එම අංග ශීල, සමාධි, ප්‍රඥා වශයෙන් කොටස් තුනකින් යුක්ත බව. 3. පියවි තත්ත්වයේ ජීවත් වන සෑමවිට මෙම අංග ක්‍රියාකාරී බව. 4. නින්ද හෝ සිහිවිකල් මෙම අංග ක්‍රියාකාරී නොවන බව. 5. මෙම අංග නිත්‍ය නොවන බව. එනම් වේගයෙන් ඇති වී නැති වී යන බව 6. මෙම අංග නැවත නැවත ඇතිවීමට හේතුව ඇස්, කන්, නාස, දිව, කය, මන, යන ඉන්ද්‍රියන්ගෙන් අරමුණු කර ගැනීම බව. 7. මෙම අංග මගින් තම ජීවිතය හෙවත් සංසාරය පවතින බව. 8. මෙම අංග අට ඒ ඒ මොහොතේ ඇති වී නැති වී යන ආකාරය නොදැනීම අවිද්‍යාව හෙවත් තමන් ගැන අනවබෝධය බව. 9. තමා ගැන අවබෝධයක් ලැබෙන පරිදි මෙම අංග සකස් කර ගැනීම, සම්මා කර ගැනීම අෂ්ටාංගික මාර්ගය වැඞීම ලෙස හඳුන්වනු ලබන බව. 10. ජීවත්වීම හා මාර්ග අංග අට ක්‍රියාත්මක වීම එකම දෙයක් බව 2022.05.08 ෴ධම්මෝ ලෝකේ සමුප්පනෝ හිතාය සබ්බ පානිනං෴ ~ චිරං තිට්ඨතු ලෝකස්මිං සම්බුද්ධ සාසනං ~ දායකත්ව සඳහා විමසීම්: 'චක්ඛුං උදපාදී' - 'ධම්මානුපස්සනා' සදහම් ගඟුල' මඟින් ඔබවෙත ගෙන එනු ලබන සියළු දහම් වැඩසටහන් පිළිබඳව යාවත්කාලීන තොරතුරු ලබාදෙන මාධ්‍යයෙන්: විශේෂ භාවනා Text: https://drive.google.com/drive/folder... ෆේස්බුක් පිටුව (FB): https://www.facebook.com/profile.php?... ෆේස්බුක් පිටුව (FB): https://www.facebook.com/hemaka.dias?... යූ ටියුබ් නාලිකාව:(UT): / @hdsl66592 වයිබර් සමූහය: https://invite.viber.com/?g=s5rxAVQ7j... වට්ස්ඇප් සමූහය: https://chat.whatsapp.com/ChP3lVPnBmn... විද්‍යුත් තැපෑල; bodhuhanda@gmail.com, Tel: +1 916 605 8114