Συρτά Μακεδονίας με Γκάιντα

Συρτά Μακεδονίας με γκάιντα Τρεις χαρακτηριστικοί μακεδονικοί συρτοί των περιοχών της Αλμωπίας και της Έδεσσας, που πέρασαν από γενιά σε γενιά μέσα από την προφορική μουσική παράδοση. Ακούγονται κατά σειρά: Ντομάκινε: Χαρακτηριστικός μακεδονικός συρτός με ιδιαίτερη παρουσία στα ντόπια χωριά του Δήμου Αλμωπίας (Γαρέφι, Πρόμαχοι, Όρμα κ.ά.). Η ονομασία «Ντομάκινε», σύμφωνα με την τοπική παράδοση, αποδίδεται ως «νοικοκύρης». Ο σκοπός διατηρεί στίχους στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της μουσικής παράδοσης των ντόπιων χωριών της περιοχής. Στογιάννιτσε: Χαρακτηριστικός συρτός της Καρατζόβας (Αλμωπία), που πέρασε από γενιά σε γενιά μέσα από την προφορική παράδοση. Η μελωδία διατηρήθηκε τόσο ως τραγούδι, με στίχους στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα, όσο και ως οργανικός σκοπός και αποτελεί μέχρι σήμερα χαρακτηριστικό μέρος του μουσικού ρεπερτορίου των ντόπιων της Καρατζόβας. Τρι γκόντινι μωρ’ Ντάνω: Χαρακτηριστικός τοπικός σκοπός της Καρυδιάς Πέλλας, στην περιοχή της Έδεσσας, ενταγμένος στο μουσικό ρεπερτόριο των ντόπιων της περιοχής. Η μελωδία έχει διασωθεί σε διαφορετικές ρυθμικές εκδοχές, στοιχείο που φανερώνει τον πλούτο και την ελευθερία της προφορικής μουσικής παράδοσης. Ο σκοπός υπάρχει και ως τραγούδι, με στίχους στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα. Πρόκειται για ερωτικό τραγούδι που αφηγείται την ιστορία δύο νέων, αρραβωνιασμένων επί τρία χρόνια, οι οποίοι δεν μπορούσαν να συναντηθούν ελεύθερα και αποφασίζουν να συναντηθούν κρυφά στη βρύση. Η συγκεκριμένη μουσική καταγραφή έγινε το 1996 στην Καρυδιά Έδεσσας, από την Τριφωνία Πόλτσκα και την Ελένη Τσέτλη, και αποτελεί μέρος του ερευνητικού υλικού της Θεοδώρας Γκουράνη, στο πλαίσιο της διδακτορικής της έρευνας «Η παραδοσιακή μουσική των περιοχών Έδεσσας και Αλμωπίας: εντοπισμός και έρευνα του τοπικού ρεπερτορίου». Η μελωδία διατηρεί τη δική της ταυτότητα ακόμη και όταν αποδίδεται χωρίς στίχους, ως καθαρά οργανικός σκοπός, όπως στην παρούσα εκτέλεση. Η καταγραφή της αποτελεί ένα ακόμη πολύτιμο τεκμήριο της μουσικής παράδοσης των ντόπιων της περιοχής της Έδεσσας. Το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής μνήμης των χωριών μας. Μέσα σε αυτό τραγούδησαν και εξέφρασαν τη χαρά, τον έρωτα, τον καημό και την καθημερινότητά τους οι παλαιότερες γενιές. Τα τραγούδια των γεροντότερων, όπως τα παρέλαβαν και τα τραγούδησαν οι ίδιοι, αξίζει να καταγράφονται, να τεκμηριώνονται και να διασώζονται, πριν χαθούν μαζί με τους ανθρώπους που τα γνώρισαν από πρώτο χέρι. Η διαφύλαξη της παράδοσης, όμως, δεν σημαίνει να βαφτίζουμε παραδοσιακό κάθε νεότερο τραγούδι που ακούστηκε στα χωριά μας. Άλλο η ζωντανή, παλαιότερη τοπική παράδοση και άλλο τα εισαγόμενα, τα νεότερα ή τα λαϊκοσκυλάδικα τραγούδια που, με την πάροδο του χρόνου, ενδέχεται να παρουσιάζονται ως «παραδοσιακά». Η αξία βρίσκεται στην αυθεντική καταγραφή της μνήμης του τόπου: στα τραγούδια, στις μελωδίες και στα λόγια που έφτασαν μέχρι εμάς από τους παλαιότερους. Να διασώσουμε, λοιπόν, όχι απλώς ό,τι ακούγεται σήμερα ως παράδοση, αλλά ό,τι πραγματικά μας παρέδωσαν οι παλιοί. Γιατί όταν χάνεται ένα τραγούδι, δεν χάνεται μόνο μια μελωδία· χάνεται ένα μικρό κομμάτι από τη μνήμη και την ιστορία του τόπου μας. Στην γκάιντα ο Ανδρέας Τρακαδάς! Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον νεαρό γκαϊτατζή, που με το μεράκι, την αγάπη και το ταλέντο του δίνει φωνή στη γκάιντα και ντύνει με τις υπέροχες ντόπιες μελωδίες τα βίντεό μας. Μέσα από τις μελωδίες που μας χαρίζει, ζωντανεύουν ξανά σκοποί που κουβαλούν τη μνήμη, τα βιώματα και την ψυχή των παλαιότερων ανθρώπων του τόπου μας. Είναι ιδιαίτερα όμορφο να βλέπουμε νέους ανθρώπους να αγαπούν, να μαθαίνουν και να κρατούν αναμμένη τη φλόγα της μουσικής μας παράδοσης. Σε ευχαριστώ θερμά για την προσφορά σου και για κάθε μελωδία που κρατάς ζωντανή. Γιατί η παράδοση δεν διασώζεται μόνο μέσα από τις καταγραφές· ζει όταν περνά από καρδιά σε καρδιά και βρίσκει νέους ανθρώπους να την αγκαλιάσουν. #Μακεδονία #Γαρέφι #Παράδοση