Francisco Franco — Zbawca Hiszpanii czy kat Republiki?

Najbardziej zaciekawiło mnie w tej historii to, że człowiek, któremu do władzy pomogli Hitler i Mussolini, przeżył obu o trzydzieści lat i zmarł we własnym łóżku. Nie przekonuje mnie jednak popularny obraz sprytnego generała, który przechytrzył Hitlera i ocalił Hiszpanię, podobnie jak obraz nudnego, „łagodnego” dyktatora. Postanowiłem sprawdzić, ile w tych legendach jest prawdy, a ile wygodnego mitu. Francisco Franco rządził Hiszpanią przez 36 lat. Wygrał wojnę domową, która według różnych szacunków kosztowała kilkaset tysięcy istnień, i pochowano go pod najwyższym krzyżem na świecie. 44 lata po jego śmierci demokratyczne państwo hiszpańskie wyniosło jego trumnę z mauzoleum. W tym filmie dokumentalnym śledzimy całą drogę: od chłopca z portowego Ferrolu, któremu zamknięto drogę do marynarki wojennej, przez kolonialną wojnę w Maroku, aż do władzy absolutnej i długiego cienia, jaki zostawiła. W filmie opowiadam między innymi o: – dzieciństwie w Galicji, klęsce Hiszpanii w 1898 roku i akademii wojskowej w Toledo, – wojnie w Rifie, Legionie Hiszpańskim i drodze do stopnia najmłodszego generała, – Drugiej Republice, powstaniu w Asturii i wahaniach Franco przed buntem w lipcu 1936 roku, – tym, jak niemieckie i włoskie samoloty zdecydowały o losach buntu i jak Franco został caudillo, – Guernice, bitwie nad Ebro i powojennych represjach, – spotkaniu z Hitlerem w Hendaye, Błękitnej Dywizji i legendzie o „mądrej neutralności”, – izolacji po 1945 roku, sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi i hiszpańskim „cudzie gospodarczym”, – Dolinie Poległych, wyborze następcy i ostatnich miesiącach dyktatora, – przejściu do demokracji, sporze o pamięć i ekshumacji z 2019 roku. Ważnym wątkiem filmu jest polski ślad tej historii: około pięciu tysięcy dąbrowszczaków walczących po stronie Republiki, polska broń sprzedawana obu stronom konfliktu, uznanie rządu Franco przez Polskę w lutym 1939 roku, Błękitna Dywizja jadąca na front przez Suwałki oraz polscy żołnierze więzieni w obozie Miranda de Ebro, wśród nich młody Antoni Kępiński. Sporne kwestie, takie jak liczba ofiar wojny i represji, przebieg rozmów w Hendaye czy ocena samej dyktatury, przedstawiam z podaniem różnych wersji i szacunków. Wyraźnie oddzielam też fakty od mojej osobistej opinii. Film jest przeznaczony dla widzów, którzy chcą zrozumieć mechanizmy władzy w XX wieku, a nie tylko poznać daty. Autor i narrator: Stanisław Wiśniewiecki Przygotowuję te filmy, czytając i porównując źródła historyczne. Jeśli ten temat jest dla Państwa interesujący, proszę zostawić polubienie, zasubskrybować kanał i napisać w komentarzu, jak Państwo oceniają hiszpańską drogę od dyktatury do demokracji. © Stanisław Wiśniewiecki. Wszelkie prawa zastrzeżone. Scenariusz, narracja i montaż filmu są chronione prawem autorskim. Kopiowanie, rozpowszechnianie, ponowne publikowanie lub wykorzystywanie materiału w całości lub we fragmentach bez pisemnej zgody autora jest zabronione. Film ma charakter edukacyjny i dokumentalny. Materiały archiwalne użyto wyłącznie w celach informacyjnych i historycznych. #FranciscoFranco #HistoriaHiszpanii #WojnaDomowaWHiszpanii #Dyktatura #FilmDokumentalny