CAŁA HISTORIA SZCZECINA: niemieckie miasto, które obudziło się polskie

Historia Szczecina to opowieść o mieście, które przeżyło wszystkich swoich właścicieli — dynastię, państwo, naród i nawet własne imię. Zaczęło się od wysokiego wzgórza nad Odrą, tam gdzie rzeka tuż przed ujściem rozlewa się w Zalew Szczeciński. W VIII wieku zachodni Słowianie postawili tu gród, a handel śledziem i solą płynący w górę i w dół Odry uczynił z niego serce sporej części Bałtyku. Potem przyszli Gryfici — miejscowa dynastia spod znaku gryfa, która przez ponad pięćset lat rządziła Pomorzem Zachodnim i uczyniła miasto stolicą własnego księstwa. Przy nich drewniany słowiański gród obrósł prawem magdeburskim, wszedł do Hanzy i przeobraził się w kamienne, kupieckie miasto z ciemnoczerwonego, ceglanego gotyku, którego ślady do dziś niesie Zamek Książąt Pomorskich. Z czasem księstwo zniknęło, a Szczecin przechodził z rąk do rąk — władali nim Szwedzi, Prusacy i Niemcy, aż stał się niemieckim Stettin. Wszystko urwało się w jednym roku: po konferencji w Poczdamie i decyzjach z 1945 nastąpiło wysiedlenie Niemców żyjących tu od pokoleń, a do opustoszałych domów weszli polscy przesiedleńcy, sami wygnani ze swoich stron na wschodzie. Pytanie, dlaczego Szczecin jest polski, jest więc też pytaniem o los zwykłych ludzi po obu stronach tej granicy — a historia ziem odzyskanych to nie spór o to, czyje miasto jest „słuszniej”, lecz uniwersalna opowieść o domu, który zmienił mieszkańców. To historia „Ziem Odzyskanych” opowiedziana od wzgórza nad wodą aż po miasto, które trwa, choć odebrano mu wszystko.