Babil’de Sayılar Devleti Nasıl Yönetti? | Hammurabi ve Babil Matematiği

Yaklaşık 4.000 yıl önce Babilli kâtipler, bugün kullandığımız x, eşittir işareti ve sembolik cebir dili olmadan bilinmeyen büyüklükleri nasıl buluyordu? Bu bölümde Babil'de matematiğin yalnızca hesap yapmak için değil; ticaret, borç, tarım, ölçü, hukuk ve yönetim için nasıl kullanıldığına bakıyoruz. Hammurabi döneminin dünyasına giriyor, kâtiplerin eğitimini ve tablet geleneğini inceliyor, ardından bugün British Museum'da bulunan BM 13901 gibi matematik tabletlerinin bizi nasıl çok daha ileri problem çözme yöntemlerine götürdüğünü görüyoruz. Basit bir dikdörtgen problemi üzerinden, alanı 45 ve kenarları arasındaki fark 4 olduğunda Babilli yöntemlerle kenarların nasıl bulunabileceğini geometrik olarak adım adım inceliyoruz. Ve sonunda yeni bir soruya ulaşıyoruz: Bir karekök tam sayı çıkmıyorsa ne olur? Bu soru bizi bir sonraki bölümde iki önemli Babil tabletine götürecek: YBC 7289 ve Plimpton 322. Birinde √2 için şaşırtıcı derecede hassas bir yaklaşım, diğerinde bugün Pisagor üçlüleriyle ilişkilendirdiğimiz sayı düzenleriyle karşılaşacağız. Matematik Yolculuğu Sayıların değil, insanlığın hikâyesi. Bu seride matematik tarihini, günümüze ulaşan tarihsel ve arkeolojik bulguların ışığında; matematiksel sonuçlarla tarihsel yorumları birbirinden ayırmaya özen göstererek takip ediyoruz. 📌 Bir önceki bölüm: Neden 60? Mezopotamya'nın 60'lık Sayı Dünyası    • NEDEN 60? | 5000 Yıllık Bir Sayının İçinde...   📌 Bir sonraki bölüm: Pisagor'dan 1000 Yıl Önce Ne Biliyorlardı? YBC 7289 ve Plimpton 322 KAYNAKLAR VE İLERİ OKUMA • Eleanor Robson, Mathematics in Ancient Iraq: A Social History, Princeton University Press, 2008. • Jens Høyrup, Lengths, Widths, Surfaces: A Portrait of Old Babylonian Algebra and Its Kin, Springer, 2002. • Otto Neugebauer & Abraham J. Sachs, Mathematical Cuneiform Texts, American Oriental Society, 1945. • British Museum Collection — BM 13901. • Yale Babylonian Collection — YBC 7289. • Plimpton Collection, Columbia University — Plimpton 322. #MatematikYolculuğu #MatematikTarihi #BabilMatematiği