SIARY(GORLICE) - PAŁAC DŁUGOSZÓW (woj. małopolskie, gm. Gorlice) okiem drona

Z kart historii: Pałac w Siarach, wzniesiony na wysokiej skarpie nad Sękówką, powstał w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku z inicjatywy przemysłowca naftowego Władysława Długosza. Zbudowano go na miejscu wcześniejszego dworu Dembowskich, zniszczonego w pożarze. Nowa rezydencja powstała poprzez rozbudowę ocalałego skrzydła i dodanie obszernej części z ogrodem zimowym, zwieńczonym szklaną kopułą i dekorowanym posągami. Całość otrzymała jednolitą, secesyjną oprawę architektoniczną. Autor projektu pozostaje niepewny — wskazuje się pracownię Fellner & Helmer lub lwowskiego architekta Władysława Halickiego. Równolegle powstało rozbudowane założenie parkowe, przypisywane Arnoldowi Röhringowi, znanemu projektantowi ogrodów miejskich we Lwowie. W latach 1911–1914 wykonano pergolę z altanami, kopie antycznych rzeźb, fontanny, kwietniki oraz grupę rzeźbiarską Orszak Posejdona na wyspie stawu. Park i pałac tworzyły reprezentacyjną całość, jednak właściciele nie cieszyli się nimi długo. Wybuch I wojny światowej zmusił rodzinę Długoszów do opuszczenia rezydencji. Mimo prób zabezpieczenia rzeźb i budynków, walki z lat 1914–1915 doprowadziły do ogromnych zniszczeń. Park zamienił się w pobojowisko, a pałac został niemal całkowicie zrujnowany. Po przesunięciu frontu rozpoczęto prace porządkowe z udziałem jeńców rosyjskich, a po wojnie rezydencję odbudowano w pierwotnym kształcie. Przed wojną Długoszowie rzadko mieszkali w Siarach, częściej przebywając w ośrodkach przemysłu naftowego i miastach Galicji. Po 1918 roku pałac stał się miejscem spotkań towarzyskich i rodzinnych uroczystości, m.in. hucznego wesela Marii Długosz w 1919 roku. W latach 1923–1928 dokonano poważnej przebudowy: usunięto oranżerię, wzniesiono nowe skrzydło z apartamentem właściciela, a skarpę nad Sękówką wzmocniono murem oporowym z tarasami widokowymi. Rok 1928 przyniósł rodzinie tragedie: śmierć generała Antoniego Zawadzkiego, a następnie śmierć jego syna Aleksandra w pojedynku. W Boże Narodzenie tego samego roku pałac spłonął. Zniszczeniu uległy dzieła sztuki, tkaniny i meble. Dzięki środkom Długosza rezydencję odbudowano bez większych zmian. W 1937 roku zmarł Władysław Długosz, a majątek odziedziczył jego syn Tadeusz. Podczas II wojny światowej pałac zajęli Niemcy, prawdopodobnie organizując tam szpital. W 1945 roku, po wkroczeniu Armii Czerwonej, Tadeusz został wywieziony na Syberię, a majątek znacjonalizowano. W pałacu działały kolejno: Powiatowy Ośrodek Wychowania Artystycznego, muzeum, Spółdzielnia Samopomoc Chłopska, PGR Siary oraz od 1960 roku Stadnina Koni Siary, funkcjonująca do 1993 roku. Po przemianach ustrojowych majątek przejęła Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. W 1996 roku pałac odzyskali spadkobiercy Długoszów, a wkrótce potem nabył go Edward Brzostowski. Po wykonaniu niezbędnych remontów obiekt przez lata pozostawał mało wykorzystywany. Obecnie w pałacu działa restauracja „U Schabińskiej”, dostępna jest także baza noclegowa, a cały teren udostępniono zwiedzającym. Muzyka: Title: Amberlight by Scott Buckley URL: https://www.chosic.com/download-audio... Credits: Amberlight by Scott Buckley | www.scottbuckley.com.au Music promoted by https://www.chosic.com/free-music/all/ Creative Commons CC BY 4.0 https://creativecommons.org/licenses/...