ابوالقاسم اسماعیل‌پور مطلق - تجربیات و روش‌های کاری

00:03 تاثیر علائق شخصی شما در فعالیت‌های پژوهشی‌تان 17:07 جمع‌بندی دوران کاری ابوالقاسم اسماعیل‌پور مطلق، اسطوره‌شناس، ایران‌شناس، پژوهشگر فرهنگ و زبان‌های باستانی، مترجم و شاعر ایرانی، در ۱۶ شهریور ۱۳۳۳ در محلهٔ بیژن‌حاجی، از محله‌های قدیمی شهر بابل، به دنیا آمد. حوزهٔ اصلی تخصص او مطالعات مانوی، اسطوره‌شناسی ایرانی و بررسی پیوند اسطوره با ادبیات فارسی است. اسماعیل‌پور از پژوهشگرانی است که در گسترش مطالعات مانوی در ایران نقشی مؤثر داشته و بخش مهمی از تحقیقات خود را به اسطوره‌های مانوی، متون فارسی و عربی مرتبط با مانویت و بازتاب اندیشه‌های مانوی در فرهنگ ایران اختصاص داده است. در کنار پژوهش‌های ایران‌شناسی و اسطوره‌شناسی، او در زمینهٔ ادبیات فارسی، نقد اسطوره‌ای، شعر، فرهنگ عامهٔ مازندران و ترجمهٔ آثار مرتبط با اساطیر و ادیان نیز فعالیت گسترده‌ای داشته است. دیدار او با ورنر زوندرمان، پژوهشگر برجستهٔ مطالعات مانوی، در همایش بین‌المللی صدمین سال کشف متون تورفان در برلین در سال ۲۰۰۲، در جهت‌گیری بعدی پژوهش‌های او اهمیت داشت. از آن پس، بخشی از تحقیقات اسماعیل‌پور بر بررسی مانویت و تأثیرات آن در ایران دورهٔ اسلامی بر پایهٔ متون کهن فارسی و عربی متمرکز شد. فعالیت‌ها و آثار اسماعیل‌پور سال‌ها در دانشگاه‌های ایران و خارج از ایران به تدریس و پژوهش پرداخته است. او در دانشگاه‌های شهید بهشتی، مازندران، تهران، علامه طباطبایی و دانشگاه آزاد اسلامی تهران تدریس کرده و درس‌هایی چون زبان‌شناسی تاریخی، زبان‌های باستانی، تاریخ زبان فارسی، اساطیر ایران، اوستا و متون مانوی را ارائه داده است. او از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۲ مدیریت گروه زبان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی را بر عهده داشت و از ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۷ رئیس پژوهشکدهٔ زبان‌شناسی، کتیبه‌ها و متون سازمان میراث فرهنگی کشور بود. همچنین از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵ به‌عنوان استاد مدعو در دانشگاه مطالعات بین‌المللی شانگهای فعالیت کرد و در همان دوره ریاست مرکز ایران‌شناسی انستیتو مطالعات خاورمیانهٔ این دانشگاه را بر عهده داشت. او همچنین از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ استاد مدعو دانشگاه دولتی مسکو بود. اسماعیل‌پور در شماری از مجلات دانشگاهی و علمی، از جمله نشریات مرتبط با انسان‌شناسی، زبان و ادبیات و نقد زبان‌های خارجی، عضویت در هیئت تحریریه داشته و عضو انجمن‌هایی چون انجمن ایران‌شناسی اروپا (SIE)، انجمن بین‌المللی مطالعات مانوی (IAMS) و انجمن بین‌المللی جوامع فارسی‌زبان (ASPS) بوده است. از مهم‌ترین آثار تألیفی او در حوزهٔ اسطوره‌شناسی و ایران‌شناسی می‌توان به «اسطورهٔ آفرینش در کیش مانی»، «اسطوره، بیان نمادین»، «زیر آسمانه‌های نور»، «سرودهای روشنایی» و «عرفان مانوی و اسطورهٔ آفرینش» اشاره کرد. کتاب اخیر به زبان انگلیسی در سال ۲۰۰۵ از سوی دانشگاه پنسیلوانیا منتشر شد. او همچنین کتاب «ادبیات مانوی» را با مشارکت مهرداد بهار تألیف کرده است؛ اثری دربارهٔ پیشینهٔ ادبیات گنوسی، نثر و شعر مانوی و میراث تصویری مانوی. در حوزهٔ ادبیات، اسماعیل‌پور به بررسی بازتاب اسطوره‌های ایرانی در آثاری چون شاهنامهٔ فردوسی، منطق‌الطیر عطار، عقل سرخ سهروردی و شعر معاصر ایران پرداخته است. «چشمه‌های بیدار» از جمله آثار او در این زمینه است. او همچنین حدود پانصد ترانهٔ اصیل مازندرانی را گردآوری و بررسی کرده و آثاری دربارهٔ فرهنگ و ادبیات مازندران نوشته است. سه مجموعه‌شعر «هر دانه شن»، «بر سنگفرش بی‌بازگشت» و «تا کنار درخت گیلاس» از آثار ادبی و آفرینشی او هستند. اسماعیل‌پور همچنین مجموعه‌هایی از شعر جهان را به فارسی ترجمه کرده که ترجمهٔ آثار اکتاویو پاز و مجموعهٔ هایکو از نمونه‌های شاخص آن‌هاست. در حوزهٔ ترجمه و اسطوره‌شناسی تطبیقی نیز آثار متعددی از او منتشر شده است؛ از جمله «هنر مانوی»، «زبور مانوی»، «ادبیات گنوسی»، «دانشنامهٔ اساطیر جهان»، «اساطیر جهان»، «اساطیر مشرق‌زمین» و مجموعه‌ای چندجلدی دربارهٔ اساطیر ملل. ترجمهٔ کتاب‌های «ضمیر پنهان» و «رؤیاها» از کارل گوستاو یونگ نیز در کارنامهٔ او قرار دارد. اسماعیل‌پور مقالات متعددی دربارهٔ مانویت، اسطوره‌شناسی ایرانی، شعر ایران باستان و میانه، شاهنامه، آیین‌های ایرانی و ادبیات گنوسی در نشریات داخلی و بین‌المللی منتشر کرده و در همایش‌های علمی بسیاری در ایران، آلمان، ایتالیا، ارمنستان، چین، روسیه، لهستان، اتریش و یونان حضور داشته است. دستاوردها و جوایز فعالیت‌های پژوهشی ابوالقاسم اسماعیل‌پور در معرفی و توسعهٔ مطالعات مانوی و اسطوره‌شناسی ایرانی از مهم‌ترین جنبه‌های کارنامهٔ علمی او به شمار می‌آید. انتشار آثار پژوهشی او به زبان انگلیسی و ارائهٔ مقالات در کنفرانس‌ها و مجلات بین‌المللی، زمینهٔ معرفی گسترده‌تر پژوهش‌های او در محافل ایران‌شناسی خارج از ایران را فراهم کرده است. او لوح تقدیر مؤسسهٔ آموزشی و پژوهشی پارسه و لوح تقدیر استاد نمونهٔ دانشگاه شهید بهشتی را دریافت کرده است. همچنین در منبع، جایزهٔ کتاب فصل برای «سرودهای روشنایی»، جایزهٔ کتاب سال ۱۳۸۷ برای «دانشنامهٔ اساطیر جهان» و جایزهٔ کتاب فصل و کتاب سال ۱۳۸۹ برای «ادبیات گنوسی» در شمار افتخارات او ذکر شده است. بخشی از نوشته‌ها و اشعار اسماعیل‌پور نیز به زبان‌های انگلیسی، چینی، هندی و روسی ترجمه شده‌اند. گسترهٔ فعالیت‌های او در پژوهش، تدریس، ترجمه، شعر و مطالعات میان‌رشته‌ای سبب شده است که کارنامه‌اش حوزه‌هایی از مانوی‌پژوهی و ایران‌شناسی تا اسطوره‌شناسی تطبیقی، ادبیات فارسی و فرهنگ عامه را در بر گیرد.