Kiedy okrucieństwo było sprawiedliwością. Historia karania w Europie.

Jeszcze kilkaset lat temu egzekucja na rynku przypominała jarmark, przyznanie się do winy wymuszano torturami, a kara zależała od tego, kim jesteś. W tym odcinku opowiadam, jak w Europie karano i ustalano winę, kim był kat - człowiek jednocześnie potrzebny i wykluczony oraz jak doszło do tego, że przestano torturować i karać na oczach tłumu. W tle przewija się pytanie, które zadał już Platon w opowieści o pierścieniu Gygesa: czy postępujemy dobrze, bo rozumiemy, co jest złe, czy dlatego, że boimy się kary? I co z tego wynika dla nas dzisiaj, także w wychowaniu dzieci. ------------------------------------- Pełny tekst ze wszystkimi źródłami: https://miedzyfaktami.pl/artykuly/kar... ------------------------------------- NAJWAŻNIEJSZE ŹRÓDŁA 1. Platon, „Państwo”, ks. II (pierścień Gygesa) 2. Richard van Dülmen, „Theatre of Horror: Crime and Punishment in Early Modern Germany”, 1990 3. John H. Langbein, „Torture and the Law of Proof”, 1977 4. Akta procesu Johannesa Juniusa (Bamberg 1628), w: G. L. Burr (red.), „The Witch Persecutions”, 1897 5. Peter T. Leeson, Jacob W. Russ, „Witch Trials”, The Economic Journal, 2018 6. Stanisław Salmonowicz, „Witchcraft Trials in Old Poland”, Acta Poloniae Historica, 2009 7. Jacek Wijaczka, „Proces o czary w Doruchowie w 1775 roku. Fakt czy mit?”, Przegląd Nauk Historycznych, 2023 8. Friedrich Spee, „Cautio criminalis”, 1631 9. Kathy Stuart, „Defiled Trades and Social Outcasts”, 1999 10. Joel F. Harrington, „The Faithful Executioner” (o Frantzu Schmidcie), 2013 11. Marek M. Pacholec, „Kat jako członek społeczności miejskiej w Rzeczypospolitej wieków XVI–XVIII”, Meritum, 2009 12. Peter Linebaugh, „The Tyburn Riot Against the Surgeons”, w: „Albion's Fatal Tree”, 1975 13. Cesare Beccaria, „O przestępstwach i karach”, 1764 14. Michel Foucault, „Nadzorować i karać. Narodziny więzienia”, 1975 15. Elizabeth T. Gershoff, Andrew Grogan-Kaylor, „Spanking and Child Outcomes: Old Controversies and New Meta-Analyses”, Journal of Family Psychology, 2016 --------------------------------------------------------------- 0:00 Wstęp: jarmark pod szubienicą i pierścień Gygesa 3:17 Od zemsty do prawa 7:16 Prawo nie dla wszystkich 11:40 Jak ustalano winę 16:15 Kat – człowiek, który wykonywał wyroki 24:17 Śmierć jako widowisko 27:26 Zmiany w podejściu do karania 34:25 Zakończenie